Abəsə surəsi — Ayə 28

Söz izahı:

• عِنَبًا (üzüm): Üzüm ağacının meyvəsi; həm təzə, həm də qurudulmuş halda istifadə olunur.
• قَضْبًا (qəzb): Ərəb dilində təzə, yaşıl, biçilən ot, yonca və ya heyvanlara verilən təzə yem mənasını bildirir. Bəzi müfəssirlər bunu xüsusilə "təzə yonca" və ya "təzə biçilmiş ot" kimi izah etmişlər.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə, Allahın insana olan sonsuz lütfünü və qüdrətini göstərən ayələrdən biridir. Uca Allah yer üzünə su endirdikdən sonra torpağı yarır və oradan müxtəlif bitkilər çıxarır. Bu bitkilər arasında üzüm də var — insanın dadına doya bilmədiyi, həm qida, həm də şəfa mənbəyi olan gözəl bir meyvə. Həmçinin qəzb — yəni təzə, yaşıl ot və yem də vardır ki, bu da heyvanların qidası üçün yetişdirilir.

Burada diqqət yetirməli olduğumuz əsas məqam budur: Allah təkcə insanın deyil, həm də onun əhatəsində olan heyvanların ruzisini də təmin edir. Üzüm insan üçün ləzzətli bir nemət ikən, qəzb heyvanlar üçün faydalı bir yemdir. Bu isə göstərir ki, Allahın rəhməti bütün məxluqatı əhatə edir.

Ey insan! Bir düşün: sənin süfrənə gələn üzümün arxasında necə bir ilahi nizam dayanır? Yağış yağır, torpaq canlanır, toxum cücərir, bitki böyüyür və sonda sənin əlinə yetişir. Bütün bunlar təsadüf deyil — hər biri Allahın qüdrətinin və mərhəmətinin nişanəsidir. Allah səni yaratdı, sənə qida verdi, səni unutmadı. Elə isə sən də Onu unutma, Ona şükür et və Onun yolunda ol!