Mutaffifin surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma'nolari:

• Vayl: halokat, azob, shiddatli uqubat va doimiy shaqqovatchilik.
• Mutaffifin: o'lchov va tarozida kamaytiruvchilar, ya'ni o'lchab yoki tortib berishda haqni to'liq bermaydiganlar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo o'lchov va tarozida kamaytiruvchi, ya'ni odamlarga haqlarini to'liq bermaydigan kimsalarga shiddatli azob va halokat bo'lishini e'lon qilmoqda. "Mutaffifin" deganda, o'lchov va tortishda haqni kamaytirib beradigan, biroq o'zlari biror narsa olganda to'liq oladigan kishilar tushuniladi. Ular sotib olayotganda o'lchov va tarozini to'liq qiladilar, lekin sotayotganda kamaytiradilar. Bu yerda nafaqat o'lchov va tarozida kamaytirish, balki kishilarning haqini eyish, ularni aldash va haqini to'liq bermaslikning barcha turlari ham nazarda tutilgan. Bunday qilmish esa katta gunoh bo'lib, oxiratda shiddatli azobga sabab bo'ladi. Alloh taolo bunday kimsalarni qiyomat kunida qayta tiriltirib, barcha amallarini hisob-kitob qilishini va ularni adolat bilan jazolashini ta'kidlaydi. Bu oyatda, shuningdek, o'lchov va tarozida kamaytirishdan ogohlantirish orqali, islom dini tijorat va muomalalarda halollik, adolat va to'liq haq berishga qanchalik katta ahamiyat qaratganini ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat musulmonlarga tijorat va kundalik muomalalarda halol bo'lishni, o'lchov va tarozida to'liq haq berishni o'rgatadi. Bu esa jamiyatda ishonch va o'zaro hurmatni mustahkamlaydi.
2. Alloh taolo har bir amalni, hatto eng kichikini ham hisobga olishini va adolat bilan mukofot yoki jazo berishini bildiradi. Bu esa insonni gunohlardan saqlanishga va yaxshi amallarga undaydi.
3. Islom dini nafaqat ibodatlarga, balki kishilarning o'zaro muomalalari, savdo-sotiq va ijtimoiy adolatga ham katta e'tibor qaratganini ko'rsatadi. Bu dinning hayotning barcha jabhalarini qamrab olgan mukammal tizim ekanligini namoyon etadi.
4. Ushbu oyat musulmonlarga qiyomat kuni hisob-kitob bo'lishini eslatib, ularni har doim solih amallar qilishga va nohaqlikdan saqlanishga chorlaydi. Bu esa insonni dunyoda ham, oxiratda ham baxtli bo'lishiga sabab bo'ladi.