Mutaffifin surasi — Oyat 2

Kalimalarning ma'nolari:

• اكتالوا – o'lchab (o'lchov bilan) olganlarida.
• يستوفون – to'liq oladilar, hech narsani kamaytirmaydilar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo o'lchov va tarozida kamaytiruvchi, ya'ni "mutaffif" bo'lgan kimsalarga shiddatli azob bo'lishini xabar qilmoqda. Ular shunday kishilarki, odamlardan biror narsani o'lchab yoki tortib olganlarida, haqlarini to'liq oladilar, hech qanday kamchilikka yo'l qo'ymaydilar. Ammo gap o'zlari sotishga yoki boshqalarga berishga kelganda, o'lchov va tarozida kamaytirib, odamlarning haqlarini yeb ketadilar. Ular o'z manfaatlarini ko'zlab, o'zlariga to'liq haq talab qiladilar, lekin boshqalarga nisbatan adolatni qo'llamaydilar. Bu ularning ikkiyuzlamachiligi va pastkashligini ko'rsatadi. Agar o'lchov va tarozida kamaytirish shunday og'ir gunoh bo'lsa, ularni o'g'irlab, odamlarning mol-mulkini nohaq yeydigan kimsalarning ahvoli yanada battar va ular azobga yanada loyiqdir.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonlarga har qanday muomalada, xoh sotib olishda, xoh sotishda bo'lsin, adolatli bo'lishni va o'lchov-tarozi, vazn va miqdorda to'liq haqni berishni o'rgatadi. Bu islomning halol rizq va odil muomala borasidagi go'zal ta'limotidir.
• Oyatdan kelib chiqadigan muhim saboq shuki, inson o'ziga qanday to'liq haq talab qilsa, boshqalarga ham shunday to'liq haq berishi kerak. Bu o'zaro ishonch va jamiyatda adolatning qaror topishiga olib keladi.
• Shuningdek, bu oyat bandalarni Allohning huzurida hisob-kitob bo'lishiga ishonishga undaydi. Chunki har bir amal, hatto zarracha miqdordagi nohaqlik ham qiyomat kunida hisobga olinadi. Bu e'tiqod insonni gunohlardan saqlaydi va uni solih amallarga yetaklaydi.