Аль-Иншикак сүрәсе — Аять 18

Калимә мәгънәләре:

• әт-тәсәкъ (اتساق) — берләшү, тулылану, камилләшү мәгънәсендә. Ай тулып, бәдр (тулы ай) булуы.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә бу аятьтә ай белән ант итә — ул тулып, яктылыгы камилләшкән, бәдр хәленә килгән вакытта. Айның тәүге көннәрдә нечкә бер сызык булып күренүеннән алып, әкренләп зураеп, тулып, җир йөзенә тулы яктылыгын сибүе — Аллаһының кодрәтенә һәм тәртибенә ишарә. Бу ант белән Аллаһы Тәгалә кешеләрнең төрле хәлләрдән үтәчәкләренә игътибар юнәлтә: кеше бер хәлдән икенче хәлгә күчә — балачактан олыгая, көчлелектән зәгыйфьлеккә, тереклектән үлемгә, аннары кабердән терелеп кубарылуга. Айның фазалары кебек үк, кеше дә төрле стадияләр кичерә. Бу — Аллаһының һәр нәрсәгә кадир булуын һәм кыямәт көнендә бөтен кешеләрне хисап өчен тергезәчәген исбатлый. Мөшрикләрнең ялган эшләренә һәм аларның дөньядагы гамәлләренә карамастан, аларны әҗәлле хисап көтә. Бу аятьтәге ант — кешеләрнең төрле хәлләр кичерүен, ахырда Аллаһы алдында басып торырлыкларын раслый.

Гыйбрәтләр:

1. Аллаһы Тәгаләнең мәхлукатындагы тәртип һәм камиллек — Аның кодрәтенә һәм хикмәтенә дәлил. Айның тулуы кебек, кеше дә үз тормышында төрле үзгәрешләр кичерә, шуңа күрә кеше бу дөньяның вакытлылыгын аңларга һәм ахирәткә әзерләнергә тиеш.
2. Кеше гомеренең төрле чорлары — Аллаһының кодрәте белән идарә ителә. Бу кешене тәкәбберлектән саклый һәм аны Аллаһыга тәүбә итәргә, Аңа гыйбадәт кылырга өнди.
3. Кыямәт көне хак — һәркем үз гамәлләре өчен җавап бирәчәк. Бу иман кешене дөрес юлда тотарга, яхшы эшләр кылырга һәм гөнаһлардан читләшергә өнди.