Tavba surasi — Oyat 12

Kalimalarning ma'nolari:

• Nakasu – buzish, bekor qilish.
• Aymon – qasamlar, ahdlar (bu yerda ittifoq va shartnomalar ma’nosida).
• Tao’anu – ayblash, haqorat qilish, kamaytirish.
• A’immah – yetakchilar, rahbarlar (birlikda "imom" – peshvo, yo’lboshchi).
• Laa aymana lahum – ular uchun hech qanday ahd-honor yo‘q, ya’ni ularning qasamlari va va’dalari e’tiborga olinmaydi.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo mo‘minlarga, agar mushriklar (ayniqsa, Quraysh vakillari) sizlar bilan tuzgan ahd-paymonlarini buzsalar va o‘z qasamlarini bekor qilsalar hamda Islom diniga nisbatan ayb qo‘yib, uni haqorat qilib, kamaytirishga urinsalar, ularga qarshi jang qilishni buyuradi. Chunki ular kufrning yetakchilari, rahbarlari va boshlaridir. Ular uchun hech qanday ahd, va’da yoki hurmat yo‘q – ularning so‘zlari ishonchsizdir, chunki ular o‘z qasamlarini buzganlar. Alloh taolo mo‘minlarga ularni jangda yengish orqali ularning kufr va dushmanliklariga barham berishlarini, shunda ular o‘z qilgan ishlaridan to‘xtashlarini umid qilishni buyuradi. Bu oyat mushriklarning ahdini buzganliklari va dinni haqorat qilganliklari uchun ularga qarshi kurashishning joizligini va zarurligini bildiradi.

Oyatdan olinadigan saboqlar va foydalar:

1. Ahdga vafo qilish – islomning asosiy tamoyili, lekin agar qarama-qarshi tomon ahdni buzsa va dinni haqorat qilsa, mo‘minlar uchun himoyalanish va o‘z dinini asrash maqsadida jang qilish joiz bo‘ladi.
2. Dinni himoya qilish – har bir mo‘minning burchi, din haqorat qilinganda sukut saqlash emas, balki o‘z e’tiqodini himoya qilish kerak.
3. Kufr yetakchilari bilan murosasiz bo‘lish – ularning yomon niyatlari va fitnalari islom ummatiga doimiy tahdid soladi, shuning uchun ularga qarshi ogoh bo‘lish lozim.
4. Jangdan maqsad – qasos emas, balki adolat va tinchlikni o‘rnatish, shuningdek, dushmanlarning yovuzliklariga barham berishdir. Bu islomning rahm-shafqat va ezgulik diniga zid emas, balki zulmni to‘xtatish uchun qilingan himoyadir.
5. Mo‘minlar doimo Allohga tavakkal qilib, Uning buyrug‘iga bo‘ysunishlari kerak, chunki Alloh taolo ularni hech qachon yolg‘iz qoldirmaydi va ularga g‘alaba ato etadi.