Ат-Тауба сүресі — Аят 16

1. Сөздердің мағынасы:

• أَمْ حَسِبْتُمْ: Әлде ойладыңдар ма? / Бәлкім, ойладыңдар ма?
• أَن تُتْرَكُوا: Сендер тасталып қаламыз деп ойладыңдар ма? Яғни, сыналмай, емтихансыз қалдырыламыз деп пе?
• وَلَمَّا يَعْلَمِ اللَّهُ: Аллаһ әлі білмеді (яғни, іс жүзінде көрсетіп, анықтамады).
• وَلِيجَةً: Жақын дос, сырлас, ішкі адам, сенімді серік. Мұнда мағынасы: Аллаһтан, Пайғамбардан және мүміндерден басқаны сырлас етіп алу.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, мүміндер! Сендер Аллаһтың өздеріңді сынаусыз, емтихансыз қалдырады деп ойладыңдар ма? Жоқ, бұлай болмайды. Аллаһтың сынауы — бұл Оның өзгермейтін заңы. Сендер міндетті түрде сыналасыңдар. Бұл сынау арқылы Аллаһ кімдердің шын жүректен Аллаһ жолында күресетінін, яғни жанымен, малымен және бар күш-қуатымен Оның разылығы үшін жұмсайтынын анық көрсетеді. Сондай-ақ, сол сынақ барысында кімдердің Аллаһтан, Оның Елшісінен және мүміндерден басқаны өзіне жақын дос, сырлас, сенімді серік етіп алмайтыны белгілі болады. Яғни, шынайы мүмін тек Аллаһқа, Пайғамбарға және мүміндерге ғана сенім артып, олармен ғана сырласады. Аллаһ сендердің не істеп, не қойғаныңнан толық хабардар. Оған ешбір істерің жасырын емес. Ол әрбір амалдарыңа қарай сендерге лайықты жазасын немесе сыйын береді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Иман сынақсыз болмайды: Аллаһ әрбір мүмінді түрлі сынақтар арқылы сынайды. Бұл — иманның шынайылығын анықтайтын табиғи заңдылық. Сондықтан қиындықтарға тап болғанда, бұл — Аллаһтың бізді ұмытқаны емес, керісінше, біздің иманымызды шыңдап, дәрежемізді көтеру үшін берілген мүмкіндік екенін түсінуіміз керек.
• Шынайы достық пен сенім тек Аллаһқа, Пайғамбарға және мүміндерге: Аят бізге өзімізге жақын, сырлас, сенімді серік ететін адамдарды таңдауда өте мұқият болуға шақырады. Ең алдымен Аллаһ пен Оның Елшісіне, содан кейін шынайы мүміндерге сенім артуымыз керек. Иманға қайшы келетін адамдармен сырласып, оларды өзімізге жақын тарту — иманға нұқсан келтіреді.
• Аллаһ біздің барлық істерімізден хабардар: Біз қандай ниетпен амал жасасақ та, Аллаһ оны көріп, біліп отырады. Сондықтан әрбір ісімізді тек Аллаһтың разылығы үшін, шынайы ниетпен жасауымыз керек. Бұл — бізді әрдайым жақсылыққа, шынайылыққа және жауапкершілікке шақырады.
• Ислам — шынайылық пен адалдық діні: Бұл аят мүміндерді жалғандықтан, екіжүзділіктен және сенімсіздіктен сақтандырады. Ислам бізді әрдайым шыншыл, адал, берік иманды болуға тәрбиелейді. Осындай қасиеттер арқылы біз Аллаһтың разылығына жетеміз және жәннатқа лайықты боламыз.