Tavba surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• Vlija (وَلِيجَةً): insonning ichki do'sti, sirdoshi, yaqin maslahatchisi. Ya'ni, biror kishini o'ziga xos do'st va ishonchli sherik qilib olish.

Tafsir:

Ey mo'minlar jamoasi! Sizlar Alloh tomonidan sinovdan o'tkazilmasdan, o'z holingizga tashlab qo'yilishni o'yladingizmi? Yo'q, bunday emas! Allohning odati (sunnati) shundan iboratki, U bandalarini imtihon qiladi. Sizlar albatta sinovdan o'tkazilasiz. Bu sinov orqali Alloh sizlardan kim haqiqatan ham Uning yo'lida jihod qilganini va kim faqat og'izda da'vo qilganini odamlarga oshkor etadi. Shuningdek, kim Allohdan, Uning Rasulidan va mo'minlardan o'zga kimsalarni — xususan, mushriklarni — o'ziga sirdosh, do'st va maslahatchi qilib olmaganini ham ochiq-oydin ko'rsatadi. Chunki mo'min kishi o'z sirlarini va ishlarini faqat Allohga, Uning payg'ambariga va mo'min birodarlariga ishonib topshiradi, ularni o'ziga yaqin tutadi. Alloh taolo sizlarning barcha amallaringizdan xabardordir — U qalblaringizdagi niyatlarni ham, tashqi ishlaringizni ham biladi va sizlarni qilgan amallaringizga yarasha mukofot yoki jazo beradi.

Foydalar:

1. Sinov — iymonning haqiqiy ko'rsatkichi: Bu oyat musulmonlarga hayotda turli sinovlar kelishini va bu sinovlar orqali insonning iymoni, sabri va Allohga bo'lgan muhabbati namoyon bo'lishini o'rgatadi. Sinovlar yomon narsa emas, balki ular mo'minning darajasini ko'taruvchi vositadir.
2. Ixlosingizni tekshiring: Har bir musulmon o'z amallarida — jumladan, jihod va boshqa ibodatlarda — faqat Allohning roziligini ko'zda tutishi kerak. Dunyo manfaati yoki shuhrat uchun qilingan amal haqiqiy amal emas.
3. Do'st tanlashda ehtiyotkorlik: Mo'min kishi o'z sirdoshi va yaqin do'stlarini faqat Alloh, Uning Rasuli va mo'minlar orasidan tanlashi lozim. Kofir va mushriklarni o'ziga sirdosh qilib olish — iymonga putur yetkazadigan xavfli ishdir.
4. Allohning ilm-farosati: Alloh taolo har bir ishimizdan, hatto yashirin niyatlarimizdan ham xabardor. Bu esa mo'minni har doim yaxshi amal qilishga, gunohlardan saqlanishga undaydi, chunki hech narsa Allohdan yashirin qolmaydi.
5. Jihodning fazilati: Bu oyat jihodning — ya'ni Alloh yo'lida jon va mol bilan kurashishning — mo'minlar uchun qanchalik muhim ekanini va bu orqali insonning iymoni mustahkamlanishini ko'rsatadi.