توبہ سۈرىسى — ئايەت 31

1. مەنىسى ئېنىق بولمىغان سۆزلەرنىڭ چۈشەندۈرۈلۈشى:

• ئەھبار: يەھۇدىيلارنىڭ ئالىملىرى، دىنىي ئۆلىمالىرى.
• رۇھبان: ناسارالارنىڭ ئىبادەتخانىلاردا ئىبادەت بىلەن مەشغۇل بولىدىغان راھىبلىرى، ئۆببادى.
• ئەرباب: پەرۋەردىگارلار، خۇدايلار. بۇ يەردە ئۇلارنىڭ ئۆز ئالىملىرى ۋە راھىبلىرىنى خۇدا ئورنىدا كۆرۈپ، ئۇلارنىڭ ھالال-ھارام ھۆكۈملىرىنى ئاللاھنىڭ ھۆكۈمىدىن ئۈستۈن قويۇشىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئىلەھەن واحىدەن: بىر ئىلاھ، يەنى يەككە-يېگانە ئاللاھ.
• سۇبحانەھۇ: ئاللاھ پاكتۇر، مۇقەددەستۇر، ئۇلارنىڭ شېرىك كەلتۈرۈشىدىن خالىيدۇر.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەتتە ئاللاھ تائالا ئەھلى كىتابنىڭ، يەنى يەھۇدىي ۋە ناسارالارنىڭ، ئۆزلىرىنىڭ دىنىي ئۆلىمالىرى ۋە راھىبلىرىنى ئاللاھتىن باشقا پەرۋەردىگارلار قىلىۋالغانلىقىنى خەۋەر قىلىدۇ. ئۇلار بۇ كىشىلەرنىڭ ئاللاھ ھارام قىلغان نەرسىنى ھالال، ھالال قىلغان نەرسىنى ھارام قىلغان ھۆكۈملىرىگە ئىتائەت قىلىپ، ئۇلارنى ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگەن ھالدا ئۇلارنى خۇدا ئورنىغا قويغان. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ناسارالار مەريەم ئوغلى مەسىھ ئىيسانىمۇ ئاللاھ بىلەن بىرگە ئىلاھ قىلىۋالغان. ھالبۇكى، ئاللاھ ئۇلارغا پەقەت بىر ئىلاھقا، يەنى يەككە-يېگانە ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشنى بۇيرۇغان، ئۇنىڭغا ھېچ نەرسىنى شېرىك قىلماسلىقنى بۇيرۇغان. ئاللاھ تائالا بىر ئىلاھتۇر، ئۇنىڭدىن باشقا ھەقىقىي ئىبادەت قىلىنىدىغان ھېچقانداق ئىلاھ يوق. ئاللاھ تائالا ئۇلارنىڭ شېرىك كەلتۈرۈشىدىن پاك ۋە مۇقەددەستۇر.

بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئۆگىتىدۇكى، ئىنسان پەقەت ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشى، ئۇنىڭ بۇيرۇقلىرىغا بويسۇنۇشى ۋە ھېچقانداق مەخلۇققا ئاللاھقا قىلغاندەك ئىتائەت قىلماسلىقى كېرەك. دىنىي ئۆلىمالار ۋە ياخشى كىشىلەرگە ھۆرمەت قىلىش ۋە ئۇلاردىن ئىلىم ئۆگىنىش ياخشى، ئەمما ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ ھۆكۈمىگە خىلاپ بولغان ھەرقانداق بۇيرۇقىغا ئىتائەت قىلىش ھەرگىز توغرا ئەمەس. ئاللاھ بىزنى بىرلىككە، تەۋھىدكە چاقىرىدۇ. بىز ئاللاھنىڭ بىرلىكىگە ئىمان كەلتۈرۈپ، پەقەت ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلساق، ھەقىقىي ئازادلىق ۋە نىجاتلىققا ئېرىشىمىز. ئاللاھ بىزنى ھەقىقىي يولغا يېتەكلىسۇن.