سوره توبه — آیه 47

معانی کلمات:

• خَبَالًا: فساد، تباهی و آشوب.
• لَأَوْضَعُوا: به سرعت حرکت می‌کردند و میان شما رخنه می‌کردند.
• خِلَالَکُمْ: در میان صفوف و لابه‌لای جمعیت شما.
• یَبْغُونَکُمُ الْفِتْنَةَ: قصد می‌کنند که شما را دچار فتنه و آشوب کنند.
• سَمَّاعُونَ لَهُمْ: کسانی که به سخنان آنان گوش می‌دهند و می‌پذیرند.

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! اگر این منافقان همراه شما به جهاد بیرون می‌آمدند، هیچ سودی برای شما نداشتند و جز فساد و تباهی چیزی بر شما نمی‌افزودند. آنان با سخنان باطل و شایعه‌پراکنی، سستی و تردید در دل‌های شما می‌افکندند و با سرعت در میان صفوف شما رخنه می‌کردند تا با نمّامی و سخن‌چینی، میان شما تفرقه بیندازند. هدف آنان این بود که شما را به فتنه و انحراف از جهاد بکشانند. در میان شما نیز افرادی بودند که به سخنان آنان گوش می‌دادند و تحت تأثیر القائاتشان قرار می‌گرفتند و همین امر خطر آنان را بیشتر می‌کرد. اما خداوند به حال این ستمکاران آگاه است و از نیّت‌های پلید آنان باخبر است و سزایشان را خواهد داد.

فواید و پیام‌ها:

• خداوند با علم بی‌نهایت خود، از نیّت‌های پنهان منافقان آگاه است و مؤمنان را از خطر آنان آگاه می‌سازد تا هوشیار باشند.
• منافقان و فتنه‌گران هرگز خیر و صلاح امت را نمی‌خواهند؛ آنان تنها به دنبال ایجاد تفرقه و تضعیف صفوف مؤمنان هستند.
• مؤمنان باید مراقب باشند که سخنان مفسدان و منافقان را نپذیرند و گوش دل به آنان نسپارند، زیرا پذیرش سخنان آنان زمینه‌ساز فتنه و اختلاف است.
• این آیه نشان می‌دهد که اسلام برای حفظ وحدت و انسجام امت، حساسیت ویژه‌ای قائل است و هر عاملی که به تفرقه و فساد بینجامد را نکوهش می‌کند.
• اعتماد به خداوند و آگاهی از دسیسه‌های دشمنان، مؤمنان را در برابر توطئه‌ها مقاوم می‌سازد و آنان را به پیروزی نهایی می‌رساند.