سوره توبه — آیه 49

معانی کلمات:

• ائْذَن لِّی: به من اجازه بده (برای ماندن در مدینه و نرفتن به جهاد).
• لَا تَفْتِنِّی: مرا در فتنه و گناه نینداز.
• سَقَطُوا: افتادند، گرفتار شدند.
• لَمُحِیطَةٌ: احاطهکننده، فراگیرنده.

تفسیر آیه:

در میان منافقان کسانی هستند که با بهانههای واهی از رسول خدا صلی الله علیه وسلم اجازه میخواهند تا در جهاد شرکت نکنند و میگویند: «ما را به گناه نینداز و با فرمان جهاد، ما را در معرض فتنه قرار نده.» منظور آنان فتنهی زنان سپاه روم بود که میگفتند اگر به جهاد برویم، ممکن است با دیدن آنان دچار گناه شویم. اما خداوند متعال در پاسخ آنان میفرماید: آگاه باشید! اینان خودشان در فتنهای بزرگتر و خطرناکتر افتادهاند؛ زیرا با این عذرهای دروغین و سرپیچی از فرمان خدا و رسول، در فتنهی نفاق و تخلف از جهاد گرفتار شدهاند. و به راستی که جهنم، روز قیامت، همهی کافران را احاطه خواهد کرد و هیچکس از آنان نمیتواند از آن بگریزد یا راه فراری بیابد.

فواید و پیامهای آیه:

• منافقان همواره با بهانههای واهی از انجام وظایف الهی شانه خالی میکنند و برای توجیه نافرمانی خود، دلایل بیاساس میتراشند.
• ترس از گناه، هرگز نباید بهانهای برای ترک واجبات و فرمانهای الهی باشد؛ بلکه مؤمن باید با توکل بر خدا و رعایت تقوا، به وظایف خود عمل کند.
• فتنهی نفاق و دورویی، از هر گناه ظاهری خطرناکتر است؛ زیرا ریشهی بسیاری از انحرافات و تفرقهها در جامعهی اسلامی است.
• خداوند به کافران و منافقان مهلت میدهد، اما عذاب او حتمی و فراگیر است و هیچکس از احاطهی جهنم در امان نخواهد بود.