Ат-Тауба сүрөсү — Аят 49

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ائْذَن لِّي — мага уруксат бер (жихаддан калууга).
• وَلَا تَفْتِنِّي — мени күнөөгө батырба, сынакка туш кылба.
• الْفِتْنَةِ — сынак, күнөө, эки жүздүүлүк.
• سَقَطُوا — жыгылды, түштү, батышты.
• مُحِيطَةٌ — курчап алган, ороп алган, качып кутула алгыс кылып камаган.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта мунафыктардын (эки жүздүүлөрдүн) дагы бир айла-амалы баяндалат. Алардын арасында жихадга чыкпай калуу үчүн пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып: «Мага уруксат бер, мени сынакка туш кылба» дегендер бар эди. Алар Рум жеринин аялдарын көрүп, күнөөгө батып калуудан корккондуктарын шылтоо кылышкан. Бирок Аллах Таала алардын бул шылтоосун четке кагып: «Билгиле, алар чындыгында эң чоң сынакка — эки жүздүүлүккө жана Аллахтын буйругуна каршы чыгууга батып кетишти» деп эскертет. Алар качып кутулгусу келген сынактан да оор, да коркунучтуу сынакка түштү. Анткени эки жүздүүлүк — эң чоң күнөө жана эң оор азаптын себеби. Анан Аллах Таала: «Чындыгында тозок каапырларды ороп, курчап турат» деп коркутат. Бул жерде тозок алардын баарын камтый турганы, эч кимиси андан кутула албай турганы айтылат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана өкүмдөр:

• Аллахтын буйругунан качуу — чоң күнөө. Адам өзүн күнөөдөн сактайм деп, Аллахтын буйругун аткарбай коюу менен дагы чоңураак күнөөгө батат. Мунафыктар сынактан корком деп, эки жүздүүлүк деген эң чоң сынакка түштү.
• Шылтоо менен жихаддан калуу — мунафыктыктын белгиси. Чыныгы ыймандуу адам Аллах жолунда күрөшүүдөн качпайт, ал эми эки жүздүүлөр ар кандай жалган шылтоолорду ойлоп табат.
• Тозок каапырларды курчап турат. Эч бир каапыр андан кутула албайт. Бул — адамды ойлондуруп, ыйманга жана такыбалыкка чакырган чоң эскертүү.
• Аллах Таала адамдардын ички ойлорун жана ниеттерин билет. Мунафыктар сырткы көрүнүштө шылтоо айтышса да, Аллах алардын жүрөгүндөгү эки жүздүүлүктү ачып берди. Бул — адам өз ниетин таза кармоосу керектигин үйрөтөт.
• Ислам — чындыкты жана ачык-айкындыкты сүйгөн дин. Ал эки жүздүүлүктү, жалган шылтоолорду жана Аллахтын буйругунан качууну кабыл кылбайт. Бул аят аркылуу ыймандуу адам өзүнүн жүрөгүн таза кармап, Аллахтын буйруктарын чын ыкластан аткарууга умтулат.