Ат-Тауба сүрөсү — Аят 50

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• حَسَنَةٌ (хасана): Жакшылык, жакшы нерсе. Бул жерде жеңиш, олжо, кубаныч сыяктуу пайдалуу нерселерди билдирет.
• تَسُؤْهُمْ (тасуъхум): Аларды капа кылат, кайгыга салат.
• مُصِيبَةٌ (мусиба): Кырсык, оор кырдаал, зыян. Бул жерде жеңилүү, зыян тартуу сыяктуу жагымсыз окуяларды билдирет.
• أَخَذْنَا أَمْرَنَا (ахазна амрана): Биз өз ишибизди бекем кармадык, өзүбүздү сактап калдык, этияттык кылдык дегенди билдирет.
• يَتَوَلَّوا (ятаваллав): Алар жүз бурушат, кетип калышат.
• فَرِحُونَ (фарихун): Кубанычта, сүйүнүчтө болгон абалда.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, пайгамбар, эгер сага Аллах тараптан жеңиш, олжо же башка бир жакшылык келсе, мунафыктар буга капа болушат, кайгырышат. Ал эми эгер сага бир кырсык — жеңилүү же душмандын жеңиши сыяктуу оор нерсе жетсе, алар: «Биз мурун эле өзүбүздү сактап, этияттык кылганбыз, согушка чыкпай эле коопсуз калганбыз» — деп айтышат. Анан алар өздөрүнүн аман-эсен калганына сүйүнүп, кубанып кетип калышат. Башкача айтканда, алар мусулмандарга жакшылык келсе капа болушат, ал эми мусулмандарга кырсык келсе, өздөрүнүн согушка чыкпай коопсуз калганына сүйүнүп, жүз буруп кетишет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят мунафыктардын (эки жүздүүлөрдүн) ички дүйнөсүн ачып берет: алар мусулмандардын жеңишин каалашпайт, тескерисинче, мусулмандарга кырсык келгенде кубанышат. Бул алардын ыймансыздыгын жана жүрөктөрүндөгү ооруну көрсөтөт.
• Чыныгы ыймандуу адам Аллахтын жолунда болгон жакшылыкка да, сыноого да ыраазы болот. Ал жеңишке кубанат, кырсыкка сабыр кылат. Мунафыктар болсо тескерисинче: жакшылыкка капа, кырсыкка кубаныч көрсөтүшөт.
• Бул аят бизге чыныгы ыйман менен эки жүздүүлүктүн айырмасын үйрөтөт. Ыймандуу адам жалпы мусулмандардын жакшылыгын каалайт, алардын кайгысына кайгырат. Ал эми мунафык өзүнүн гана кызыкчылыгын ойлойт.
• Аллах Таала пайгамбарга (с.а.в.) жана анын сахабаларына болгон душмандардын айла-амалдарын ачып берүү менен, ыймандууларга сабак берет: алардын сөздөрүнө жана жүрүм-турумдарына алданып калбоо керек.
• Бул аят ошондой эле мусулмандарга сыноо келгенде сабыр кылууну, Аллахтын тагдырына ыраазы болууну жана душмандардын кубанычына алдырып койбоону үйрөтөт. Анткени Аллах ыймандуулар менен бирге, Аллах аларды жардамсыз калтырбайт.
• Ислам — бул чыдамдуулук, ынтымак жана боорукердик дини. Мусулмандар бири-биринин кубанычына кубанып, кайгысына ортоктошу болушу керек. Бул аят ошол биримдикке чакырат.