Surah At-Taubah — Câu Kinh 60

1. معاني الكلمات التي تحتاج إلى شرح:

• الصَّدَقَاتُ: ở đây muốn nói đến zakah (bố thí bắt buộc), tức phần tài sản bắt buộc phải trích ra theo quy định của Islam.
• الْفُقَرَاءِ: người nghèo, là những người thiếu thốn nhưng vẫn có chút thu nhập hoặc khả năng nào đó, tuy không đủ cho nhu cầu của họ.
• الْمَسَاكِينِ: người khốn khổ, là những người gần như không có gì, hoàn cảnh của họ rõ ràng hơn và khó khăn hơn.
• الْعَامِلِينَ عَلَيْهَا: những người làm việc thu gom và phân phối zakah.
• الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ: những người được làm cho tấm lòng họ thêm gắn bó với Islam, hoặc được ban cho để họ nhập đạo, củng cố đức tin, hoặc để ngăn điều xấu từ họ.
• الرِّقَابِ: việc giải phóng nô lệ hoặc giúp những người nô lệ đang chuộc thân.
• الْغَارِمِينَ: những người mắc nợ, đặc biệt là những người nợ vì hoàn cảnh chính đáng, không do tội lỗi hay hoang phí.
• فِي سَبِيلِ اللَّهِ: con đường của Allah, ở đây thường được hiểu là việc chuẩn bị và chiến đấu vì chính nghĩa của Allah.
• وَابْنِ السَّبِيلِ: người lữ hành bị mắc kẹt, hết lộ phí trên đường đi.
• فَرِيضَةً: một điều bắt buộc, một nghĩa vụ đã được Allah quy định.
• عَلِيمٌ: Allah biết rõ mọi điều, thấu hiểu mọi lợi ích của con người.
• حَكِيمٌ: Allah sáng suốt, khôn ngoan trong việc tạo dựng và ban hành luật.

1. Giải thích ý nghĩa của câu Kinh:

Allah cho biết rằng zakah bắt buộc chỉ được chi dùng cho tám nhóm người nhất định, chứ không phải muốn phân phối tùy tiện cho bất kỳ ai. Trước hết là những người nghèo và những người khốn khổ, tức những người thiếu thốn không đủ sống, dù hoàn cảnh của họ có thể khác nhau. Tiếp theo là những người được giao nhiệm vụ thu gom và phân phối zakah, họ được nhận một phần công sức dù bản thân có thể không nghèo. Sau đó là những người cần được làm cho tấm lòng thêm gắn bó với Islam, như người mới nhập đạo, người còn yếu đức tin, hoặc người mà việc ban cho họ có thể đem lại lợi ích cho cộng đồng Muslim hay ngăn chặn điều xấu.

Zakah cũng được dùng để giải phóng nô lệ và giúp những người nô lệ chuộc thân. Nó còn dành cho những người mắc nợ không vì tội lỗi hay tiêu xài hoang phí, nhưng vì hoàn cảnh khó khăn khiến họ không thể trả nợ. Ngoài ra, zakah được chi cho những người chiến đấu vì chính nghĩa của Allah, cũng như cho người lữ hành bị mắc kẹt, hết tiền trên đường đi dù quê hương của họ có thể xa xôi.

Việc giới hạn zakah trong tám nhóm này là một nghĩa vụ do Allah quy định, không phải điều con người có thể tự ý thay đổi. Allah là Đấng biết rõ mọi lợi ích của đầy tớ Ngài và sáng suốt trong việc ban hành luật lệ, đặt mọi thứ vào đúng vị trí của nó.

1. Những bài học và lợi ích rút ra từ câu Kinh:

• Câu Kinh cho thấy Islam không để việc bố thí bắt buộc bị phân phối tùy tiện, mà quy định rõ ràng tám nhóm người xứng đáng nhận, điều này thể hiện sự công bằng và trật tự trong xã hội Muslim.
• Zakah không chỉ là việc cho tiền, mà là một hệ thống an sinh xã hội toàn diện: nó chăm lo cho người nghèo, người mắc nợ, người lữ hành, người mới nhập đạo, và cả việc giải phóng nô lệ.
• Việc Allah nói “fariḍah” (nghĩa vụ bắt buộc) cho thấy zakah là một phần trong tôn giáo, không phải điều tùy nghi, và việc thực hiện đúng theo quy định của Allah là biểu hiện của đức tin chân thành.
• Câu Kinh khuyến khích lòng nhân ái và tinh thần trách nhiệm cộng đồng: người có tài sản không chỉ giữ cho riêng mình, mà chia sẻ để nâng đỡ những người yếu thế.
• Việc Allah mô tả Ngài là “عَلِيمٌ حَكِيمٌ” nhắc nhở rằng mọi quy định của Islam đều chứa đựng lợi ích và sự khôn ngoan, ngay cả khi con người chưa thấy hết.
• Câu Kinh mở ra cánh cửa hy vọng cho nhiều nhóm người khác nhau trong xã hội, cho thấy Islam quan tâm đến mọi hoàn cảnh, từ người nghèo khó đến người mới bước vào đức tin, từ người mắc nợ đến người đang trên đường xa.
• Cuối cùng, câu Kinh giúp người đọc thêm yêu mến Islam và Kinh Qur’an, vì thấy được sự bao dung, công bằng và trí tuệ trong luật lệ của Allah, Đấng đã sắp đặt mọi điều vì lợi ích cho con người.