Аль-Аляк сүресі — Аят 18

1. Сөздердің мағынасы:

• سَنَدْعُ — «біз шақырамыз», яғни «біз жарлық береміз, әкелеміз».
• الزَّبَانِيَةَ — «забания» — тозақтың қатал, қатыгез періштелері. Бұл сөз «зәбн» түбірінен алынған, ол «итеру, қуу» дегенді білдіреді. Олар Аллаһтың бұйрығына қарсы келмейтін, не бұйырылса соны орындайтын періштелер.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһ тағаланың Әбу Жәһіл сияқты тәкаппар, шектен шыққан адамға берген қауіп-қатерінің жалғасы. Ол Пайғамбарға (с.а.с.) намаз оқыған кезде кедергі жасап, оны қорқытпақ болды. Аллаһ тағала оған былай деп жауап береді: «Ол өзінің айналасындағы адамдарын, жақтастарын көмекке шақырса, Біз де тозақтың қатал періштелерін — забанияларды шақырамыз».

Бұл жерде екі жақтың күші салыстырылып отыр: бір жағында адам баласының әлсіз, дәрменсіз көмекшілері болса, екінші жағында Аллаһтың бұйрығына мүлтіксіз бағынатын, күш-қуаты аса зор, рақымсыз періштелері тұр. Әрине, бұл екеуі тең емес. Аллаһтың әскері әлдеқайда күшті әрі қуатты. Забаниялар — тозақтың сақшылары, олар күнәһарларды отқа итеріп, азаптайтын періштелер. Олардың атының өзі «итерушілер» деген мағынаны білдіреді, себебі олар күнәһарларды тозаққа қарай итереді.

Осылайша, аят Әбу Жәһілге және ол сияқтыларға ескерту жасайды: сен өзіңнің адамдардан тұратын әскеріңе сеніп, Пайғамбарға қарсы шықпақ болдың, бірақ Аллаһтың әскері сенен әлдеқайда күшті. Егер сен осы жолыңнан қайтпасаң, сені тозақтың қатал періштелері ұстап алады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Аллаһ әділ әрі құдіретті: Ол Өзінің сүйікті құлын қорғайды және оған зұлымдық жасаушыларды әлсіз қалдырмайды. Аллаһтың әскері — періштелер — кез келген адам күшінен әлдеқайда қуатты.
• Тәкаппарлық ақыбеті ауыр: Әбу Жәһіл сияқты өзін күшті санап, Аллаһтың дініне қарсы шығу адамды құрдымға жетелейді. Кімде-кім өзін үлкен санап, шындыққа мойынсұнбаса, оның соңы өкініш пен азап.
• Аллаһқа сенім — нағыз күш: Мүмін адам адамдардың күшіне емес, Аллаһтың құдіретіне сүйенеді. Аллаһ кімге болса да жетеді, Ол Өзінің достарын қорғайды.
• Намаз — Аллаһқа жақындаудың жолы: Аяттың жалғасында Аллаһ Пайғамбарға намаздан тыйылмауды, керісінше сажда етіп, Аллаһқа жақындауды бұйырады. Бұл — әрбір мүміннің Аллаһқа деген сүйіспеншілігін арттыратын, Оған жақындататын ғибадат.
• Ислам — әлсіздік емес, күш: Ислам адамды Аллаһтың құдіретіне сенуге, әділдікке, шындыққа шақырады. Бұл дін адамды қорқыныштан азат етіп, шынайы күш-қуатқа жетелейді.