Аль-Аляк сүрөсү — Аят 18

1. Сөздөрдүн мааниси:

• سَنَدْعُ — биз чакырабыз, жардамга алабыз.
• الزَّبَانِيَةَ — забаниялар; тозоктун катуу, күчтүү периштелери. Бул сөз араб тилиндеги «забн» (түртүү, кайтаруу) деген тамырдан алынган, анткени алар күнөөкөрлөрдү тозокко түртүп, кайтарып турушат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каршы чыгып, аны сыйынуудан тыюуга аракет кылган текебер адамга (Абу Жахилге) эскертүү берет. Ал өзүнүн коому, жактоочулары жана жардамчылары менен мактанып, пайгамбарга зыян келтирүүнү ойлогон. Бирок Аллах ага жооп берип: «Биз тозоктун забания деп аталган катуу, күчтүү периштелерин чакырабыз» — дейт. Бул периштелер Аллахтын буйругун так аткарышат, Ага эч качан каршы чыгышпайт жана буйруган нерсени толук аткарышат. Алар күнөөкөрлөрдү тозокко түртүп, азапка салышат. Ошентип, Аллах адамдарга: «Кана, кайсы тарап күчтүүрөөк жана кудуреттүүрөөк экенин көрүңөр» — деп эскертет. Адам баласынын күчү, коому, жактоочулары Аллахтын периштелерине тең келбейт. Ким Аллахка жана Анын элчисине каршы чыкса, ал өзүнүн алсыздыгын жана акыбети кайгылуу экенин билиши керек.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахтын кудурети чексиз: Адамдар кандай гана күчтүү, бай же таасирдүү болбосун, Аллахтын алдында алсыз. Аллахтын периштелери Анын буйругун аткарууда эч кимге моюн сунбайт.
• Акыйкат адилеттик орнойт: Ким Аллахтын жолун тосуп, ыймандууларга зыян келтирүүгө аракет кылса, акыретте адилеттүү жазага тартылат. Бул дүйнөдөгү залымдардын эч качан жеңишке жетпей турганын билдирет.
• Ыймандууларга сооротуу: Пайгамбарга жана анын жолун жолдоочуларга каршы чыккандардын азабы Аллах тарабынан даярдалган. Бул ыймандууларга дем-күч берип, сабыр кылууга чакырат.
• Исламдын чакырыгы — акыйкат жана адилеттик: Бул аят адамдарды текеберликтен, зордук-зомбулуктан жана башкаларды ыймандан тыюудан кайтарат. Ал эми ыймандууларды Аллахка таянууга, Анын жардамы менен жеңишке жетүүгө үндөйт.
• Аллахка жакындашуу: Аяттын аягында айтылгандай, пайгамбарга «Раббиңе сажда кыл жана Ага жакында» — деп буйрулат. Бул ар бир ыймандуу адамдын Аллахка болгон байланышын бекемдеп, Анын буйруктарын аткарууга умтулуусун билдирет.