Аль-Аляк сүрөсү — Аят 17

1. Сөздөрдүн мааниси:

• فَلْيَدْعُ — «чакырсын», «жардамга чакырсын».
• نَادِيَهُ — «өзүнүн жыйынын», «өзүнүн коомун, жакындарын, жолдошторун». Бул сөз адамдар чогулуп отурган жыйынды, кеңешме жайын билдирет. Бул жерде Абу Жахилдин өзүн колдой турган адамдары, жакын туугандары жана жолдоштору айтылып жатат.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят Аллах Тааланын пайгамбарыбыз Мухаммадга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) каршы чыккан, аны сыйынуудан тыйган текебер адамга — Абу Жахилге карата айтылган эскертүүнүн уландысы. Аллах ага мындай дейт: эгер ал өзүнүн текеберлигинде жана душмандыгында туруп алса, ага жакында эле жаза келет, ал эми ошол кезде ал өзүн куткарыш үчүн өзүнүн жыйынын, жолдошторун, жакындарын жардамга чакырсын.

Башкача айтканда, ал качан Аллах тарабынан кармалып, тозокко тартылган кезде, өзүнүн коомуна, жакын туугандарына, өзүн колдогон адамдарына кайрылып, алардан куткарууну сурасын. Бирок алар ага эч кандай жардам бере албайт. Анткени Аллахтын азабынан эч ким куткара албайт. Бул аятта адамдын алсыздыгы жана текеберлигинин акыбети көрсөтүлүп, ага эскертүү берилип жатат: сен өзүңдү куткара ала турган күчкө ээ деп ойлогон коомуң сени Аллахтын колунан куткара албайт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят бизге адам баласы канчалык күчтүү, бай же бийликке ээ болбосун, Аллахтын алдында алсыз экенин эскертет. Эч бир коом, эч бир жакындык Аллахтын азабынан коргой албайт.
• Текеберлик жана акыйкатты четке кагуу адамды кыйроого алып барарын көрсөтөт. Абу Жахилдин тагдыры — бул эскертүү.
• Аллах Таала адилеттүү жана кудуреттүү. Ал пенделеринин баарын көрүп, билет жана ар бирине татыктуусун берет.
• Бул аят ошондой эле ыймандуу адамга сабыр кылууну жана Аллахка таянууну үйрөтөт. Эгер сен акыйкат жолдо болсоң, душмандарың канчалык көп жана күчтүү болбосун, Аллах сени колдойт.
• Ислам дини адамды текеберликтен, өзүн жогору кармоодон жана башкаларга зордук-зомбулук кылуудан тыйып, момундукка, акыйкатты моюнга алууга жана Аллахка баш ийүүгө чакырат. Бул аят аркылуу биз Аллахтын кудуретин жана өзүбүздүн алсыздыгыбызды түшүнүп, Ага болгон ибадатыбызды күчөтүүгө умтулабыз.