Аль-Кариа сүресі — Аят 10

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَا أَدْرَاكَ — «Саған не білдірді?», яғни «сен қайдан білесің?» деген мағынада. Бұл құрылым адамның ақылы жете бермейтін, тек Аллаһтың хабарлауымен ғана білінетін нәрсенің ұлылығын, қорқыныштылығын білдіру үшін қолданылады.
• مَا هِيَه — «Ол не нәрсе?» деген сұрақ. Мұндағы «һиә» (هِيَه) сөзі «ол» деген мағынаны білдіріп, алдында аталған «һауия» (тұңғиық, құз) дегенді меңзейді.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала осы аятта Пайғамбарымызға (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) және бүкіл адамзатқа қаратып: «Ол тұңғиықтың (һауияның) не екенін саған не білдірді? Сен оның қаншалықты қорқынышты, қаншалықты ауыр екенін қайдан білесің?» — деп сұрақ қояды. Бұл жерде сұрақ қоюдың мақсаты — сол орынның ұлылығын, оның азабының қаншалықты қатты екенін адам баласының ой-қиялы жете алмайтындығын жеткізу. Яғни, бұл — тозақтың ең терең әрі ең ауыр азап орны. Оның қандай екенін толық түсіну адамның қолынан келмейді; оны тек Аллаһ қана толық біледі. Осылайша, аят адамды ойландырып, о дүниедегі жауапкершілікті сезінуге, сол қорқынышты орыннан сақтануға шақырады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Бұл аят адамды о дүниедегі азаптың шындығы туралы ойлануға шақырады. Тозақтың азабын естіген адам одан қорқып, жақсылыққа ұмтылады.
• Аллаһтың сұрақ қою арқылы жеткізген хабары — Оның құдіреті мен даналығының көрінісі. Адам ақылы шектеулі екенін мойындап, Аллаһтың хабарларына сенуі керек.
• Құран Кәрімнің адамды қорқытып қана қоймай, ойландырып, тура жолға салуды мақсат ететінін көреміз. Бұл — адамға деген Аллаһтың мейірімінің белгісі.
• Осы аят арқылы адам баласы өз іс-әрекеттеріне жауапты екенін, әрбір жасаған ісі үшін есеп беретінін түсінеді. Бұл оны жақсылыққа құлшындырып, жамандықтан тыйылуға тәрбиелейді.
• Құранның қарапайым да түсінікті тілмен үлкен шындықтарды жеткізетінін байқаймыз. Бұл — Құранның кез келген адамға түсінікті, әрі әсерлі кітап екенін көрсетеді.