Qoria surasi — Oyat 10

Kalimalarning ma'nolari:

• Adroka — senga bildirdi, o‘rgatdi.
• Hiyeh — u (ayol yoki narsa olmoshi), ya'ni "u nima" degan ma'noni anglatadi.

Tafsir:

Ey Muhammad alayhissalom! Senga narsa bildirildiki, u — Hoviya (do‘zaxning eng chuqur joyi) haqida sen qanday bilasan? Bu savol ta'kid va ogohlantirish uchun keltirilgan bo‘lib, uning dahshati va azobining og‘irligini inson aqli yetmaydigan darajada ekanini bildiradi. Ya'ni, bu joyning vahshati, qo‘rqinchi va azobi shunchalik ulkanki, uni hech bir bilim va tasavvur to‘liq idrok eta olmaydi. Bu yerda Alloh taolo Payg‘ambariga ham bu azobning to‘liq haqiqatini bilish nasib etilmaganini aytib, oddiy insonlar uchun bu azobni tasavvur qilishning imkonsizligini ta'kidlaydi. Bu — do‘zax azobining ulug‘ligi va uning dahshatini tasvirlashda eng baland ifoda usulidir.

Foydalar:

• Bu oyat mo‘minlarga oxirat azobining haqiqatini chuqur anglab, gunohlardan tiyilishga undaydi. Agar Allohning sevimli Payg‘ambariga ham bu azobning to‘liq haqiqati bildirilmagan bo‘lsa, biz oddiy bandalar uchun bu azobni yengil sanash qanchalik xato ekanini ko‘rsatadi.
• Inson o‘z aqli va bilimi bilan Allohning azobini to‘liq tasavvur qila olmasligini bilishi, uning Rabbisiga bo‘lgan itoatini kuchaytiradi va tavba qilishga shoshilishiga sabab bo‘ladi.
• Bu oyat Qur'onning ta'sirchan uslubini namoyon etadi — savol shaklida keltirilgan ta'kid orqali qalbni larzaga solib, o‘quvchini chuqur o‘ylashga chorlaydi. Bu esa Islomning inson qalbiga ta'sir qilishdagi go‘zalligini ko‘rsatadi.