Ар-Рад сүрөсү — Аят 14

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• دَعْوَةُ الْحَقِّ (даъватул-хакк): чындык дубасы, акыйкат чакырык — бул «Ла илаха иллаллах» (Аллахтан башка кудай жок) деген сөз.
• يَدْعُونَ مِن دُونِهِ (ядъуна мин дуунихи): Аллахтан башка нерселерди чакырышат, башкача айтканда буттарга сыйынышат.
• لَا يَسْتَجِيبُونَ لَهُم بِشَيْءٍ (ла ястажибуна лахум бишайъ): аларга эч нерсе менен жооп беришпейт, эч кандай пайда бере алышпайт.
• كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ إِلَى الْمَاءِ (кабасити каффайхи илал-маъ): сууга эки алаканын сунган адамга окшош.
• لِيَبْلُغَ فَاهُ (лияблуга фаху): оозуна жеткирүү үчүн.
• وَمَا هُوَ بِبَالِغِهِ (ва ма хува бибалигихи): бирок ал суу оозуна жетпейт.
• وَمَا دُعَاءُ الْكَافِرِينَ إِلَّا فِي ضَلَالٍ (ва ма дуаъул-кафирина илла фи далал): каапырлардын дубасы (сыйынуусу) адашуудан башка эч нерсе эмес.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала Өзүнүн жалгыздыгын жана Улуулугун баяндайт. Чыныгы дуба, чыныгы сыйынуу жалгыз Аллахка гана таандык. «Ла илаха иллаллах» деген чындык сөзү — Аллахтын укугу, Ага эч ким шерик боло албайт. Аллахтан башкага сыйынгандар, буттарга же башка жаратылган нерселерге дуба кылгандар, алардан жардам сурагандар — аларга эч кандай жооп алышпайт, эч кандай пайда көрүшпөйт.

Алардын абалы суусаган адамга окшош: ал сууга жетүү үчүн эки алаканын сунуп, сууну оозуна жеткирүүнү каалайт, бирок суу анын оозуна жетпейт. Суу андан алыс, ал эми анын колу сууга жетпейт. Мына ушундай эле, буттарга сыйынгандар алардан эч нерсе алышпайт, алардын дубасы текке кетет.

Каапырлардын буттарга кылган дубасы, сыйынуусу — адашуудан, туура жолдон четтөөдөн башка эч нерсе эмес. Анткени буттар аларга пайда да, зыян да келтире албайт. Алар жаратуучу да, ризык берүүчү да, жардам берүүчү да эмес. Чыныгы жардам, чыныгы жооп берүүчү — жалгыз Аллах.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Бул аят бизге чыныгы дуба жана сыйынуу жалгыз Аллахка гана таандык экенин эскертет. Аллахка түздөн-түз кайрылуу — бул ыймандын эң негизги бөлүгү.
• Аллахка дуба кылганда, Ал бизге жооп берет. Ал биздин дубабызды угат жана эң жакшы жоопту берет. Бул — ыймандуу адам үчүн чоң сооротуу жана үмүт.
• Буттарга, жаратылган нерселерге сыйынуу адамды эч нерсеге жеткирбейт, текке убакыт коротуп, адашууга алып барат. Ал эми Аллахка сыйынуу — натыйжалуу, пайдалуу жана акыйкат жол.
• Ислам — бул жалгыз Аллахка сыйынуу, Ага гана ишенүү жана Ага гана дуба кылуу дини. Бул дин адамды адашуудан сактап, туура жолго багыттайт.
• Аллахка дуба кылуу аркылуу адам тынчтык табат, жүрөгү бейпил болот, анткени ал эң Улуу, эң Күчтүү, эң Мээримдүү Жаратуучуга кайрылып жатат.
• Бул аят бизди чындыкка, акыйкатка чакырат. Аллахтын сөзү — чындык, Аллахтын дини — акыйкат. Ал эми Аллахтан башкага сыйынуу — адашуу, текке кеткен аракет.