سوره رعد — آیه 34

معانی واژگان:

• أَشَقُّ: سختتر و دشوارتر.
• وَاقٍ: بازدارنده، محافظ و نگهدارندهای که از عذاب جلوگیری کند.

تفسیر آیه:

برای این کافران که مردم را از راه خدا بازمیدارند، در زندگی دنیا عذابی سخت و شاقّ است؛ چه آنکه به دست مؤمنان کشته میشوند، به اسارت درمیآیند و دچار خواری و رسوایی میگردند. اما عذاب آخرت که در انتظار آنان است، بسیار سختتر و گرانتر از عذاب دنیاست؛ زیرا عذاب دنیا هرچند دردناک است، اما محدود و زودگذر است، ولی عذاب آخرت همراه با شدّت و دوام همیشگی است که هیچ پایانی ندارد و برای قلب و جان آنان رنجی عظیم به بار میآورد. و برای این کافران هیچ بازدارنده و محافظی از جانب خداوند وجود ندارد که بتواند آنان را از عذاب الهی نجات دهد یا از آن جلوگیری کند؛ نه مال و ثروت، نه خویشاوندان و نه هیچ نیرویی نمیتواند در برابر اراده خداوند از آنان دفاع کند.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه هشداری جدی به کسانی است که در برابر دین خدا میایستند و دیگران را از راه حق بازمیدارند؛ بدانند که نه در دنیا از کیفر الهی در اماناند و نه در آخرت.
• عذابهای دنیوی هرچند تلخ باشند، اما در مقایسه با عذاب آخرت ناچیزند؛ پس انسان باید با تقوا و اطاعت از خداوند، خود را از عذاب جاودان آخرت رهایی بخشد.
• هیچ قدرتی در عالم هستی نمیتواند انسان را از عذاب خداوند حفظ کند؛ پس تنها راه نجات، پناه بردن به خود خداوند از طریق ایمان و عمل صالح است.
• این آیه مؤمنان را دلگرم میکند که دشمنان دین هرچند در دنیا قدرتنمایی کنند، سرانجام گرفتار عذاب الهی خواهند شد و هیچ پناهی برای آنان نخواهد بود.