İbrahim surəsi — Ayə 4

Ayədəki bəzi sözlərin mənaları:

• Lisan – dil, danışıq dili
• Qövm – xalq, camaat, tayfa
• Təbyin – aydınlaşdırmaq, izah etmək, bəyan etmək
• İdlal – azdırmaq, yoldan çıxarmaq (ədalət üzrə)
• Hidayət – doğru yola yönəltmək, müvəffəq etmək
• Əl-Əziz – qüdrətli, qalib, heç kəsin məğlub edə bilmədiyi
• Əl-Həkim – hikmət sahibi, hər işi yerində və mükəmməl edən

Təfsir:

Ey Peyğəmbər! Allah-Taala səndən əvvəl də heç bir elçi göndərməyib ki, o, öz qövmünün dili ilə danışmasın. Çünki Allahın rəsulları insanlara çətin və anlaşılmaz bir dillə deyil, məhz onların ana dilində göndərilmişdir ki, onlara Allahın əmrlərini, qadağalarını və şəriətini aydın şəkildə bəyan edə bilsinlər. Bu, Allahın bəşəriyyətə olan sonsuz mərhəmətinin və lütfünün təzahürüdür. Peyğəmbərlərin vəzifəsi insanları inanmağa məcbur etmək deyil, onlara haqqı çatdırmaq və dəlilləri tamamlamaqdır.

Bundan sonra Allah-Taala buyurur ki, hidayət və zəlalət yalnız Onun əlindədir. O, Öz ədaləti ilə istədiyini azdırır, Öz lütfü və kərəmi ilə də istədiyini doğru yola yönəldir. Bu, Allahın mütləq iradəsinin və hikmətinin ifadəsidir. Heç kəs Allahın iradəsinə mane ola bilməz, Onun hökmünü dəyişdirə bilməz.

Allah Əl-Əzizdir – O, elə qüdrət sahibidir ki, heç bir qüvvə Ona qalib gələ bilməz. O, həm də Əl-Həkimdir – hər işi hikmətlə edir, heç kəsi haqsız yerə azdırmaz, heç kəsi də haqq etmədən hidayətə nail etməz. Onun bütün əməlləri, qərarları və hökmləri sonsuz hikmət və mükəmməllik üzərində qurulmuşdur.

Ey mömin qardaşlar! Bu ayədən bizə böyük bir dərs vardır: Allah hər xalqa öz dili ilə elçi göndərməklə göstərir ki, İslam dini bütün insanlar üçün anlaşılan və qəbul edilə bilən bir dindir. Bu din heç bir xalqa yad deyil, əksinə, hər bir insanın fitrətinə uyğundur. Allahın rəsulları insanlara yalnız xəbərdarlıq edən və müjdə verənlər kimi göndərilmişdir. Ona görə də biz də öz dilimizdə, öz xalqımıza İslamı gözəl şəkildə çatdırmalı, onları Allahın rəhmətinə və cənnətinə dəvət etməliyik. Unutmayaq ki, hidayət yalnız Allahın əlindədir, bizim vəzifəmiz isə gözəl təbliğ və nəsihətdir. Allahın hikmətinə və ədalətinə tam inanaraq, Onun qəzavü-qədərinə razı olmalı və bütün işlərimizdə yalnız Ona təvəkkül etməliyik.