Ибрахим сүресі — Аят 4

1. Сөздердің мағынасы:

• بِلِسَانِ قَوْمِهِ — өз халқының тілінде.
• لِيُبَيِّنَ لَهُمْ — оларға түсіндіріп, анық баяндау үшін.
• فَيُضِلُّ اللَّهُ مَن يَشَاءُ — Аллаһ кімді қаласа, оны тура жолдан тайдырады.
• وَيَهْدِي مَن يَشَاءُ — және кімді қаласа, оны тура жолға салады.
• الْعَزِيزُ — бәрінен үстем, ешкім оны жеңе алмайтын.
• الْحَكِيمُ — дана, барлық істі орнымен жасайтын.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта өзінің әдеттегі заңын баяндайды: Ол қайсыбір елге пайғамбар жіберсе, оны сол елдің адамдары түсінетін тілде жібереді. Бұл — Аллаһтың рақымы мен даналығының көрінісі, өйткені пайғамбар өз халқына Аллаһтың әмірлерін, тыйымдарын және шариғатын анық түсіндіріп, дәлел-дәйектерін жеткізуі керек. Осылайша адамдарға Аллаһтың хабары анық жетеді де, оларға ешқандай сылтау қалмайды.

Алайда пайғамбардың анық түсіндіруі адамдарды мәжбүрлі түрде иманға келтіру дегенді білдірмейді. Тура жолға түсу немесе адасу — Аллаһтың қалауымен болады. Аллаһ кімді қаласа, әділдігімен адастырады, кімді қаласа, кеңшілігімен тура жолға салады. Ол — Әл-Азиз, яғни ешкім оның қалауына қарсы тұра алмайтын құдіретті Жаратушы, әрі Әл-Хаким, яғни әрбір істі хикметпен, даналықпен жасайтын. Ол ешкімді адастырмайды және тура жолға салмайды, тек өзінің шексіз даналығына сай әрекет етеді.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Аллаһ Тағала адамдарға өз хабарын түсінікті тілде жеткізеді, бұл — Оның рақымы мен мейірімінің белгісі. Бұл бізге Исламның адам баласына түсінікті, қарапайым әрі айқын дін екенін көрсетеді.
• Әр адам өз тілінде Аллаһтың сөзін түсініп, одан ғибрат ала алады. Бұл Құранның әмбебап кітап екенін, әр халыққа жететін нұр екенін білдіреді.
• Тура жолға түсу — Аллаһтың кеңшілігі мен нығметі, ал адасу — өз ісіміздің салдары. Сондықтан әрдайым Аллаһтан тура жол сұрап, Оған жалбарынуымыз керек.
• Аллаһтың Әл-Азиз және Әл-Хаким есімдері бізге Оның құдіретіне мойынсұнып, әрбір ісінде даналық бар екеніне сенуге үйретеді.
• Ислам діні — адамды зорлықпен емес, түсінікті уағызбен, ақылға салып шақыратын дін. Бұл бізге де өзгелерге дін таратуда мейірімді, түсінікті болу керектігін үйретеді.