Ibrohim surasi — Oyat 9

Kalimalarning ma'nolari:

• Naba' – xabar, yangilik.
• Bayyinat – aniq dalillar, mo‘jizalar va ochiq hujjatlar.
• Farddu aydiyahum fi afwahihim – g‘azab va nafratdan o‘z qo‘llarini og‘ziga qo‘yib, barmoqlarini tishlashdi.
• Murib – shubha va gumon uyg‘otadigan, odamni ikkilanishga soladigan.

Tafsir:

Ey Muhammad ummati! Sizlarga o‘zingizdan oldin o‘tgan, Allohning payg‘ambarlarini yolg‘onchi qilgan xalqlarning xabari kelmadimi? Ular – Nuh qavmi, Od (Hud qavmi) va Samud (Solih qavmi), shuningdek, ulardan keyin kelgan boshqa ummatlar. Ularning sonini sanash, hisobini bilish faqat Allohga xosdir, chunki ular juda ko‘pdir. Ularning barchasiga payg‘ambarlar aniq dalillar, mo‘jizalar va ochiq hujjatlar bilan keldilar. Ammo bu xalqlar payg‘ambarlarning da’vatiga quloq solish o‘rniga, g‘azab va nafrat bilan qo‘llarini og‘ziga qo‘yib, barmoqlarini tishladilar. Ular payg‘ambarlariga: “Biz sizlar olib kelgan narsaga – ya’ni iymon va tavhidga kofir bo‘ldik. Biz sizlar bizni da’vat qilayotgan narsaga nisbatan shubha va ikkilanishdamiz, bu da’vat bizda gumon uyg‘otadi”, – dedilar. Ular o‘zlarining bu so‘zlari bilan haqni inkor etib, kibr-u havo bilan yuz o‘girdilar.

Foydalar va ibratlar:

• O‘tgan ummatlarning taqdiri – ibrat maktabidir. Alloh ularni halok qilgani sababi payg‘ambarlarga qarshi chiqish va haqni inkor etish edi. Bu bugungi kunda ham har bir inson uchun ogohlantirishdir.
• Payg‘ambarlarning kelishi – Allohning rahmati va inoyatidir. Ular insonlarni zulmatdan yorug‘likka, shirkdan tavhidga chaqirish uchun yuborilgan.
• Kofirlarning g‘azab va nafrat bilan qo‘llarini og‘ziga qo‘yishlari – ularning haqdan yuz o‘girishdagi o‘ta jaholatini ko‘rsatadi. Haqni eshitgan odam undan nafratlanmasligi kerak, balki uni qabul qilishga shoshilishi lozim.
• Allohning ilmi cheksizdir – o‘tgan ummatlarning sonini faqat U biladi. Bu esa musulmonga Allohning buyukligini va Uning hamma narsani qamrab olgan ilmini eslatadi.
• Iymon va tavhid – najot yo‘lidir. Payg‘ambarlar da’vat qilgan narsa – yagona Allohga ibodat qilish – insonni dunyo va oxiratda baxtiyor qiladi. Bu da’vatga shubha bilan qarash emas, balki chin yurakdan qabul qilish kerak.