Аль-Исра сүресі — Аят 109

1. Сөздердің мағынасы:

• وَيَخِرُّونَ — құлайды, жығылады, бетін төмен қаратып құлайды.
• لِلْأَذْقَانِ — иектеріне, яғни беттерімен жерге қарай жығылады. Иек — адамның басындағы жерге ең жақын мүшесі, сондықтан бұл сөз толық мойынсұну мен кішіпейілділікті білдіреді.
• يَبْكُونَ — жылайды.
• خُشُوعًا — кішіпейілділік, мойынсұну, Алланың алдындағы қорқыныш пен бағынушылық.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аятта Алла Тағала өзінің шынайы құлдарының, яғни иман келтірген мүміндердің, Құранды естіген кездегі жай-күйін сипаттайды. Олар Құранның уағыздары мен мағыналарын естігенде, жүректері әсерленіп, беттерімен жерге қарай құлап, саждаға жығылады. Олар Алланың ұлықтығы мен құдіретін сезініп, қорқыныштан және тебіренуден жылайды. Бұл олардың шынайы иманының, жүректерінің жұмсақтығының және Аллаға деген терең мойынсұнушылығының белгісі.

Аяттағы «иектеріне құлайды» деген сөз — адамның басындағы жерге ең жақын мүшесі иек болғандықтан, олардың толық кішіпейілділікпен, бетін жерге қаратып саждаға жығылғанын білдіреді. Бұл олардың Алланың алдындағы тәкаппарлықтан арылып, толық бағынушылығын көрсетеді.

Сонымен қатар, Құранды естіп, оның мағыналарын ойланып түсіну олардың Аллаға деген қорқынышын, мойынсұнушылығын және кішіпейілділігін одан әрі арттыра түседі. Яғни, Құран оларға тек әсер етіп қана қоймай, олардың жүректеріндегі иманды күшейтіп, Алланың алдындағы бағыныштылықтарын тереңдете береді. Бұл — Құранның жүрекке әсер ететін керемет күшінің және оны шынайы тыңдаған адамның рухани жоғарылай түсетінінің дәлелі.

1. Аяттан алынатын пайдалы қағидалар:

• Құранды шынайы жүрекпен тыңдап, мағынасын ойланып түсіну адамның иманын күшейтіп, жүрегін жұмсартады.
• Алланың алдында кішіпейілділік таныту, саждаға жығылу және көз жасымен жылау — мүміннің шынайы иманының белгісі.
• Құран оқығанда немесе естігенде жүректің әсерленуі, тебіренуі — бұл Алланың рақымы мен жүрекке берген нұрының көрінісі.
• Ислам діні адамды тәкаппарлықтан арылтып, кішіпейілділікке, мойынсұнушылыққа және Аллаға деген шынайы қорқынышқа шақырады.
• Құран — жүректі тәрбиелейтін, рухты тазартатын және адамды Аллаға жақындататын кітап. Оны оқыған сайын мүміннің кішіпейілділігі мен иманы арта түседі.