Аль-Кахф сүрәсе — Аять 24

Сүзләрнең мәгънәләре:

• إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ — “Әмма Аллаһ теләсә” яки “иншәә-Аллаһ” дип әйтү.
• وَاذْكُر رَّبَّكَ — Раббыңны зекер ит, искә ал.
• إِذَا نَسِيتَ — оныткан чакта.
• عَسَىٰ — бәлки, өмет ит.
• يَهْدِيَنِ — туры юлга күндерер, күрсәтер.
• رَشَدًا — турылык, дөреслек, һидәят.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә бәндәләренә киләчәккә карата сүз биргәндә яки берәр эшне “иртәгә эшлим” дип әйткәндә, аны Аллаһ теләге белән бәйләргә, ягъни “иншәә-Аллаһ” (Аллаһ теләсә) дип әйтергә кушый. Чөнки кеше үз көченә, үз белеменә генә таянып, киләчәкне алдан билгели алмый. Кичәге сүзендәге “иртәгә” килерме-килмәсме — моны тик Аллаһ кына белә. Шуңа күрә һәр эшне Аллаһ ихтыярына бәйләп әйтү — иман киртәсе.

Әгәр кеше “иншәә-Аллаһ” дип әйтергә онытса, ул чагында Раббысын зекер итсен, ягъни онытуның үзендә дә Аллаһны искә алсын. “Оныткан чакта Раббыңны искә ал” — димәк, оныту — кеше табигатендәге кимчелек, шуңа күрә ул онытса, Аллаһка мөрәҗәгать итеп, “иншәә-Аллаһ” дип әйтсен. Бу — Аллаһның рәхмәте, чөнки зекер онытуны бетерә һәм күңелне яктырта.

Аннары Аллаһ әйтә: “Әйт: бәлки Раббым мине моңардан да турырак юлга күндерер”. Ягъни, әгәр син берәр эштә яки сүздә хата кылсаң, яки дөрес юлны таба алмасаң, Аллаһтан һидәят сора, Ул сине иң дөрес, иң туры юлга күндерер. Бу — Аллаһның киң рәхмәтенә ышаныч һәм тәвәккәллек.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Кеше киләчәккә карата сүз биргәндә яки план корганда, һәрвакыт Аллаһ ихтыярын искә алырга тиеш. Бу — тәкъвалык билгесе.
2. Оныту — кешелек табигате, ләкин онытканда да Аллаһны искә алу — аның өчен изге гамәл һәм онытуны җиңү юлы.
3. Аллаһы Тәгалә бәндәсенә һәрчак иң туры юлны күрсәтергә әзер, шуңа күрә һәр эштә Аллаһтан һидәят сорарга кирәк.
4. Бу аять мөселманнарга өмет бирә: хата яки оныту — ахыр юл түгел, киресенчә, Аллаһка кайту һәм аның ярдәменә ышаныу өчен сәбәп.