Аль-Кахф сүрөсү — Аят 24

1. Сөздөрдүн маанилери:

• إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ: «Аллах кааласа» деп айтуу, башкача айтканда, келечектеги ишти Аллахтын каалоосуна байлап айтуу.
• وَاذْكُر رَّبَّكَ: Раббиңди эсте. Бул жерде «ИншаАллах» деп айтуу жана Аллахты эстөө маанисинде.
• نَسِيتَ: Унутуп калсаң.
• عَسَىٰ: Балким, мүмкүн (үмүт билдирүүчү сөз).
• يَهْدِيَنِ: Мага туура жол көрсөтүүсү.
• رَشَدًا: Туура жол, акыл-эстүүлүк, жетектөө.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарга (ﷺ) жана бардык ыймандууларга бир маанилүү эрежени үйрөтөт: эгер бир ишти эртең же келечекте кылам деп айтсак, аны сөзсүз түрдө «Аллах кааласа» деп байланыштырып айтуубуз керек. Анткени келечекте эмне болорун, биздин ой-ниетибиз ишке ашабы же жокпу, муну Аллах гана билет. Адам өз күчү менен эч нерсеге жетише албайт, баары Аллахтын каалоосу жана жардамы менен болот.

Эгерде адам «ИншаАллах» деп айтууну унутуп калса, анда эсине келгенде дароо «ИншаАллах» деп айтып, Раббисин эстеши керек. Бул — Аллахка болгон моюн сунуунун, Ага таянуунун жана Анын кудуретин моюнга алуунун белгиси. Ошондой эле аятта адам өзүнүн жетишкендиктерине, билим-илимине же акыл-эсине мактанып калбашы үчүн, дайыма Раббисинен туура жолго багыттоону, жакшылыкка жеткирүүнү сурашы керектиги үйрөтүлөт. «Балким Раббим мени буга караганда да туура жолго багыттайт» деп айтуу — бул Аллахтын жардамына болгон үмүттү жана Ага болгон муктаждыкты билдирет.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят бизге ар дайым Аллахтын каалоосун эске алып, «ИншаАллах» деп айтууга үйрөтөт. Бул — ыймандуу адамдын адаты жана Аллахка болгон ишениминин белгиси.
• Келечек тууралуу сүйлөгөндө өзүбүздүн алсыздыгыбызды моюнга алып, баары Аллахтын колунда экенин түшүнөбүз. Бул текебердиктен сактайт.
• Эгер унутуп калсак, эсибизге келгенде дароо Аллахты эстешибиз керек. Бул — Аллах менен байланышты үзбөй, дайыма Аны эстеп жүрүүнүн жолу.
• Адам өз билимине, акылына же күчүнө ишенип, Аллахтан жардам суроону унутпашы керек. Ар дайым «Раббим мени туура жолго багыттасын» деп дуба кылуу — бул ыймандын жана акылмандыктын белгиси.
• Бул аят бизди Аллахка болгон үмүт менен жашоого, жаңы жакшылыктарга, илимге жана туура жолго умтулууга чакырат. Аллах бизди ар дайым эң жакшы жолго багыттасын деген ишенимди бекемдейт.
• Ошондой эле бул аят аркылуу биз Аллахтын ысмын эстөө, Ага дуба кылуу жана Анын жардамына таянуу аркылуу гана чыныгы ийгиликке жана бакытка жете аларыбызды түшүнөбүз. Бул — Исламдын жана Курандын сулуулугун, анын адам баласын туура жолго багыттоочулугун көрсөтөт.