کہف سۈرىسى — ئايەت 24

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

— «إِلَّا أَن يَشَاءَ اللَّهُ»: ئاللاھ خالىسا، دېگەن مەنىدە.

— «وَاذْكُر رَّبَّكَ»: رەببىڭنى ئەسلىگىن، ياد قىلغىن.

— «نَسِيتَ»: ئۇنتۇپ قالدىڭ.

— «عَسَىٰ»: ئۈمىد قىلىش مەنىسىدە، «شايەت» دېگەن مەنىدە.

— «يَهْدِيَنِ»: مېنى ھىدايەت قىلسۇن، توغرا يولغا باشلىسۇن.

— «رَشَدًا»: توغرا يول، ھىدايەت، ياخشى يول.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت ئىمانلىق مۇئمىنلەرگە ئۆگىتىدىغان مۇھىم ئەدەبلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئاللاھ تائالا ئالدىنقى ئايەتتە بىر ئىشنى قىلىش ئۈچۈن «ئەتە قىلىمەن» دېگەندە، ئاللاھ خالىسا دېيىشنى ئۆگەتكەن ئىدى. بۇ ئايەتتە بولسا: ئەگەر سەن بىر ئىشنى قىلىش ئۈچۈن ئاللاھ خالىسا دېيىشنى ئۇنتۇپ قالساڭ، ئەسلىگەن ۋاقتىڭدا ئاللاھنى ياد قىلىپ، «ئاللاھ خالىسا» دېگىن، دەپ بۇيرۇيدۇ. يەنى ئۇنتۇپ قالغان بولساڭمۇ، ئەسلىگەن ھامان ئاللاھنى ئەسلىگىن، ئۇنىڭ ئىسمىنى تىلغا ئالغىن. بۇ ئاللاھقا بولغان تەۋەككۈل ۋە ئىخلاسنىڭ ئالامىتىدۇر.

ئاندىن ئاللاھ تائالا پەيغەمبەرگە ۋە مۇئمىنلەرگە: «رەببىم مېنى بۇنىڭدىن تېخىمۇ يېقىن ۋە تېخىمۇ توغرا يولغا باشلىشى مۇمكىن» دەپ ئۈمىد قىلىشنى ئۆگىتىدۇ. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى كۆرسىتىدۇكى، ئىنسان ھەر قانداق ئىشتا ئاللاھنى ئەسلىشى، ئۇنىڭ خالىشىنى تىلغا ئېلىشى، ھەمدە ھەر ۋاقىت ئاللاھتىن ھىدايەت ۋە توغرا يول تىلىشى كېرەك. ئاللاھنى ئەسلىگەن قەلب نۇرلىنىدۇ، ئۇنتۇش ئازىيىدۇ، ئىنسان توغرا يولغا يېقىنلىشىدۇ.

بۇ ئايەت بىزنى ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىشقا، ئۇنىڭ ئىسمىنى ھەر ۋاقىت ياد قىلىشقا، ۋە ھەر ئىشتا ئۇنىڭ ھىدايىتىنى ئۈمىد قىلىشقا چاقىرىدۇ. ئاللاھ خالىسا دېيىش ئىنساننىڭ ئۆزىنىڭ ئاجىزلىقىنى، ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى ئېتىراپ قىلىشىدۇر. شۇڭا بىز ھەر ۋاقىت ئاللاھنى ئەسلىشىمىز، ئۇنىڭ خالىشىنى تىلغا ئېلىشىمىز ۋە ئۇنىڭدىن توغرا يول تىلىشىمىز كېرەك. بۇ ئايەت ئىمانلىق قەلبلەرگە يېقىملىق، ئۈمىد بېغىشلايدىغان ۋە ئاللاھقا بولغان مۇھەببەتنى ئاشۇرىدىغان بىر ئۆگىتىدۇر.