Kahf surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• Zinatan – zeb-ziynat, ko‘rk.
• Linabluwahum – ularni sinash/imtihon qilish uchun.
• Ahsanu amala – amali eng yaxshi, eng go‘zal bo‘lgan kishi.

Tafsir:

Albatta, Biz yer yuzidagi barcha narsalarni – daraxtlar, dengizlar, tog‘lar, hayvonlar, odamlar, boyliklar va boshqa ne’matlarni – yerning o‘zi uchun zeb-ziynat qilib qo‘ydik. Bu ziynatlar odamlar ko‘ziga go‘zal ko‘rinib, ularni o‘ziga jalb qiladi. Ammo bu ziynatlarni yaratishdan asosiy maqsadimiz – odamlarni imtihon qilishdir. Ya’ni, ularning qaysi biri bu go‘zalliklarga berilib, dunyoga sho‘ng‘ib ketadi-yu, oxiratini unutadi, yoki qaysi biri bu ne’matlardan to‘g‘ri foydalanib, Allohning roziligini topishga intiladi – buni sinash uchun. Imtihonning mezoni esa "ahsan amal" – ya’ni amalning eng yaxshisi, eng to‘g‘risidir. Eng yaxshi amal – bu ixlos bilan, faqat Alloh uchun qilingan va Payg‘ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning sunnatlariga mos bo‘lgan amaldir. Kimki shu tarzda amal qilsa, u haqiqiy muvaffaqiyatga erishadi, kimki dunyo ziynatlariga aldanib, gunohlarga qo‘l ursa, u ziyon qiluvchilardan bo‘ladi.

Foydalar:

1. Bu dunyo go‘zalliklari o‘z-o‘zidan yomon emas, balki ular sinov vositasi ekanini anglab, mo‘min ularga qul bo‘lib qolmasdan, ularni Alloh yo‘lida ishlatishga harakat qiladi.
2. Imtihonning asosiy mezoni – amalning ko‘pligi emas, balki uning sifatidir. Ixlos va sunnatga moslik – amalni "ahsan" qiladi. Bu esa musulmonni har bir ishida chin dildan va to‘g‘ri yo‘lda bo‘lishga undaydi.
3. Yer yuzidagi har bir go‘zallik va ne’mat insonni o‘ylantirishi kerak: "Men bu ne’matlardan qanday foydalanaman? Ular meni Allohga yaqinlashtiradimi yoki uzoqlashtiradimi?" Shu savol orqali qalb poklanadi va imon mustahkamlanadi.
4. Ushbu oyat mo‘minlarga umid bag‘ishlaydi: Alloh ularni faqat yaxshi amal qilishga chorlaydi va bu yo‘lda qilingan har bir sa’y-harakat, hatto kichik bo‘lsa ham, O‘z huzurida qadrli ekanini bildiradi. Bu esa ularni to‘g‘ri yo‘lda sabr-qanoat bilan davom etishga rag‘batlantiradi.