Аль-Кахф сүрәсе — Аять 73

Сүзләрнең мәгънәләре:

• لَا تُؤَاخِذْنِي — мине гаепләмә, җәзалама.
• نَسِيتُ — оныттым, шартыңны оныту сәбәпле үтәмәдем.
• تُرْهِقْنِي — миңа авырлык салма, мине кыен хәлгә куйма.
• عُسْرًا — авырлык, кыенлык, авыр йөк.

Аять тәфсире:

Муса галәйһиссәлам, үз хатасын аңлап, Хозыр галәйһиссәламнән кичерү сорап, әдәпле һәм йомшак итеп әйтте: "Мин синең белән булган килешүемне оныту сәбәпле боздым. Бу — мин теләп эшләгән эш түгел, ә оныту аркасында булган хата. Шуңа күрә мине бу хата өчен гаепләмә һәм җәзалама. Шулай ук миңа үзеңнән белем алуымда авырлык тудырма, мине кыен хәлгә куйма, ә киресенчә, миңа җиңеллек һәм рәхимлелек күрсәтеп, шәфкатьле бул. Мин синең белән бергә булырга телим, синнән гыйлем өйрәнергә телим, шуңа күрә мине үзеңнән ераклаштырма."

Муса галәйһиссәлам бу сүзләре белән үзенең тәүбә итүен, хатасын тануын һәм Хозыр галәйһиссәламнең шәфкатенә өмет итүен күрсәтте. Ул аңардан катылык түгел, ә йомшаклык һәм рәхимлелек сорады.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Оныту — кеше өчен гафу ителә торган сәбәп. Кеше хатасын оныту аркасында эшләсә, аңа ашыгыч рәвештә гаеп тагарга кирәкми, кичерү юлын эзләргә кирәк.
2. Гыйлем өйрәнүче кеше тыйнак һәм әдәпле булырга тиеш. Муса галәйһиссәлам кебек олуг пәйгамбәр дә үз остазыннан белем алганда түбәнчелек белән, гафу сорап мөрәҗәгать итте. Бу безгә гыйлем өйрәнүдә тыйнаклыкның мөһимлеген күрсәтә.
3. Мөгаллимнәргә һәм остазларга карата ихтирам. Муса галәйһиссәлам Хозыр галәйһиссәламгә карата үзенең хатасын танып, аның рәхимлелегенә өмет итте. Бу безнең өчен остазларга карата әдәпле булу үрнәге.
4. Кешеләр арасындагы мөнәсәбәтләрдә йомшаклык һәм рәхимлелек кирәк. Авырлык салу, кыенлык тудыру түгел, ә кичерү һәм җиңеллек күрсәтү — Ислам әхлагының матур сыйфатларыннан.
5. Тәүбә итү һәм хатаны тану — кешене югары дәрәҗәгә күтәрә. Муса галәйһиссәлам хатасын танып, гафу сорады, һәм бу аның олуглыгын киметмәде, киресенчә, аның тәүбәсе Аллаһы ризалыгына сәбәп булды.