Аль-Кахф сүресі — Аят 73

1. Сөздердің мағынасы:

• لَا تُؤَاخِذْنِي — мені кінәлама, мені жазалама.
• نَسِيتُ — мен ұмыттым.
• لَا تُرْهِقْنِي — маған ауыртпалық салма, қиындыққа душар етпе.
• عُسْرًا — қиындық, ауыртпалық.

1. Аяттың тәпсірі:

Мұса (ғ.с.) Хыдырға (ғ.с.) өзінің ұмытып кеткенін мойындап, жұмсақтықпен өтініш білдірді: «Менің ұмытып кетуім себебінен мені кінәлама, әрі маған ілесу ісінде ауыртпалық пен қиындық жүктеме, маған жеңілдік пен мейірімділік таныт». Мұса пайғамбар өзінің адам баласына тән әлсіздігін — ұмыту қасиетін — мойындап, кешірім сұрады. Ол Хыдырдың алдында өзін кішіпейілдікпен ұстап, бірге жүру шартын бұзғаны үшін кешірім өтінді. Бұл — пайғамбардың да кемелдікке жету жолында ұстаз алдында кішіпейіл болуының, сабыр мен төзімділікке ұмтылуының көрінісі. Мұса өзінің білімі шектеулі екенін, ал Хыдырға Аллаһ тарапынан ерекше білім берілгенін түсініп, одан үйренуге деген ынтасын білдірді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Ұмыту — адам баласына тән қасиет. Бұл аят адамның кемшілікке толы екенін, ал Аллаһтың кешірімді екенін көрсетеді. Ұмытып кеткен адам кешірім сұрауға тиіс.
• Кішіпейілдік — білім жолының кілті. Мұса пайғамбар ұстазының алдында кішіпейілдік танытып, кешірім сұрады. Бұл — білім алушының әдебі.
• Жеңілдік пен мейірімділік — исламның негізі. Аяттағы «маған қиындық түсірме» деген өтініш — діннің жеңілдік пен мейірімге құрылғандығын көрсетеді. Ислам адамды шамасынан тыс нәрсеге міндеттемейді.
• Сабыр мен төзімділікке шақыру. Мұсаның қайта-қайта кешірім сұрауы — қателік жасағанда түзетуге ұмтылудың, сабырлы болудың үлгісі.
• Ұстаз бен шәкірт арасындағы қарым-қатынас. Бұл аят ұстазға деген құрметті, шәкірттің шынайы ниетін және екеуінің арасындағы кешірім мен түсіністіктің маңыздылығын үйретеді.
• Аллаһтың кешірімділігіне үміт. Адам қателескенде үмітсіздікке түспей, кешірім сұрап, алға ұмтылуы керек. Бұл — исламның адамға деген мейірімді көзқарасын білдіреді.