سوره مریم — آیه 75

معانی کلمات:

• ضلالة: گمراهی، انحراف از راه حق و کفر.
• فلیمدد له: پس مهلت دهد و او را رها کند (به صورت تهدید و استدراج).
• مدّاً: فراخی و مهلت درازی در گمراهی.
• مکاناً: جایگاه و منزلت.
• جنداً: یاران، لشکریان و یاوران.

تفسیر آیه:

ای پیامبر! به این مشرکان و گمراهان بگو: هر کس در گمراهی و کفر غوطهور است، خداوند رحمان او را مهلت میدهد و در طغیانش رهایش میکند تا بر گمراهی خود بیفزاید. این مهلت دادن، نه از روی محبت است، بلکه نوعی استدراج و رها کردن در سراشیبی سقوط است. این وضع ادامه مییابد تا زمانی که آنان آنچه را که به آنها وعده داده شده است، به چشم خود ببینند: یا عذاب دنیوی مانند کشته شدن و اسارت در جنگها، و یا عذاب آخرت یعنی قیامت و آتش دوزخ. در آن هنگام، به خوبی خواهند دانست که چه کسی جایگاهش بدتر و لشکریانش ناتوانتر است. آیا آنان که در دنیا با تکبر و غرور، مؤمنان را تحقیر میکردند و خود را صاحب قدرت و ثروت میدانستند، در آن روز جایگاهشان بهتر است یا مؤمنانِ مستضعف؟ قطعاً در آن روز روشن میشود که گمراهان بدترین جایگاه و ضعیفترین یاران را دارند، در حالی که مؤمنان با نصرت الهی، پیروز و سربلند خواهند بود.

فواید و پیامهای آیه:

1. مهلت الهی، نه نشانه رضایت: گاهی خداوند به گناهکاران مهلت میدهد تا بیشتر در گمراهی غوطهور شوند؛ این مهلت، نه نشانه محبت است، بلکه زمینهساز عذاب شدیدتر خواهد بود. مؤمن نباید به ظاهرِ قدرت و رفاه گمراهان فریب بخورد.
2. پیروزی نهایی از آنِ مؤمنان است: هرچند در دنیا ممکن است گمراهان دارای امکانات و یاران بیشتری باشند، اما در نهایت و در قیامت، جایگاه مؤمنان بهتر و یارانشان پایدارتر است. این آیه به مؤمنان آرامش میدهد که سختیهای امروز، پایدار نیست.
3. عاقبتاندیشی، رمز رستگاری: انسان خردمند باید به جای فریفته شدن به لذتهای زودگذر، به عاقبت کار خود بیندیشد و بداند که هر کس در گمراهی بماند، سرانجام شرمنده خواهد شد. پس عاقلانه است که انسان پیش از فرا رسیدن مرگ و قیامت، به راه حق بازگردد.
4. عدالت الهی در برابر استکبار: این آیه نشان میدهد که خداوند با مستکبران و گمراهان، نه با شتاب، بلکه با حکمت رفتار میکند و در نهایت، عدالت خود را جاری میسازد تا همه بدانند که حق با مؤمنان است و باطل، هرچند قدرتمند به نظر برسد، نابودشدنی است.