سوره بقره — آیه 144

معانی کلمات:

• تَقَلُّبَ وَجْهِكَ: دگرگونی و چرخش چهرهات (نگاههای مکرّر به آسمان).
• شَطْرَ: به سوی، جهت، طرف.
• الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ: کعبه و مسجد آن در مکه.

تفسیر آیه:

ما بهخوبی میبینیم که ای پیامبر، چگونه چهرهات را بهسوی آسمان میگردانی و با اشتیاق و انتظار، در جستجوی نزول وحی درباره قبله هستی. پس بهزودی تو را به قبله‌ای که از آن خشنود میشوی و دوست داری بازمیگردانیم؛ یعنی کعبه در مسجدالحرام. پس روی خود را بهسوی مسجدالحرام کن. و ای مؤمنان! در هر جا که باشید، هنگام نماز، روی خود را بهسوی آن بگردانید. اهل کتاب (یهود و نصارا) بهخوبی میدانند که تغییر قبله بهسوی کعبه، حقی است که از جانب پروردگارشان نازل شده و در کتابهای آسمانی آنان نیز ذکر شده است. و خداوند هرگز از اعمال شما (و از انکار و مخالفت آنان) غافل نیست و بهزودی سزای کردارشان را خواهد داد.

فواید و پیام‌های آیه:

• خداوند به خواسته‌های قلبی بندگان مؤمن خود توجه دارد و دعای پیامبرش را اجابت کرد و قبله‌ای را برگزید که مایه خشنودی او بود؛ این نشانه محبت خدا به بندگانش است.
• اطاعت بی‌چون و چرا از فرمان خداوند در هر زمان و مکانی، رمز سعادت و رستگاری است؛ حتی در تغییر قبله، مسلمانان باید تسلیم محض باشند.
• این آیه بیانگر وحدت مسلمانان است؛ همه در هر جای جهان، بهسوی یک قبله واحد نماز می‌گزارند و این رمز همبستگی و یکپارچگی امت اسلامی است.
• علم حقیقی نزد اهل کتاب نیز تصدیق می‌کند که این تغییر قبله از جانب خداوند است؛ پس حقیقت دین اسلام با کتب آسمانی پیشین هماهنگ است.
• خداوند بر همه اعمال آگاه است و هیچ کاری از او پنهان نمی‌ماند؛ این هشدار و تسلیتی است برای مؤمنان که بدانند خداوند حامی آنان و دشمنشان را سزا خواهد داد.