سوره بقرہ — آيت 274

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• يُنفِقُونَ: خرچ ڪن ٿا، الله جي راهه ۾ مال ڏين ٿا.
• سِرًّا: ڳجهي طرح، لڪل طور.
• عَلَانِيَةً: ظاهر ۾، کلي عام طرح.
• أَجْرُهُمْ: سندن اجر، بدلو، ثواب.
• عِندَ رَبِّهِمْ: سندن پالڻهار وٽ، يعني الله تعالى جي طرفان.
• خَوْفٌ: ڊپ، خوف، انديشو.
• يَحْزَنُونَ: غمگين ٿيڻ، sorrow ڪرڻ.

2) آيت جي تفسير:

هي آيت انهن مخلص مؤمنن جي باري ۾ آهي جيڪي پنهنجو مال الله جي رضا لاءِ خرچ ڪن ٿا، ڇا رات جو ڇا ڏينهن جو، ڇا لڪل طور ڇا ظاهر طور. اهي ماڻهو نه رياڪاري ڪن ٿا ۽ نه شهرت لاءِ ڏين ٿا، پر رڳو الله جي خوشنودي حاصل ڪرڻ لاءِ پنهنجي مال مان خرچ ڪن ٿا. اهڙن ماڻهن لاءِ الله وٽ سندن پورو اجر ۽ ثواب محفوظ آهي. قيامت جي ڏينهن کين نه ڪو ڊپ هوندو ۽ نه ڪو غم، يعني نه اڳتي ايندڙ معاملن تي کين خوف هوندو ۽ نه گذريل دنياوي شين تي افسوس. هيءَ آيت ٻڌائي ٿي ته الله جي راهه ۾ خرچ ڪرڻ جو حڪم رات ۽ ڏينهن، لڪل ۽ ظاهر، هر حال ۾ جاري رهڻ گهرجي. ان ۾ ئي غريب مسڪينن جي ضرورت پوري ٿئي ٿي، مالدارن جو مال پاڪ ٿئي ٿو ۽ نيڪي ۽ تقوىٰ ۾ تعاون قائم ٿئي ٿو. اهو ئي اسلام جو حڪيمانه طريقو آهي، جنهن ۾ نه ڪو زور زبردستي آهي ۽ نه ڪو ناخوشگوار دٻاءُ.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• الله جي راهه ۾ خرچ ڪرڻ جو اجر الله وٽ محفوظ آهي، اهو ڪڏهن به ضايع نه ٿيندو.
• رات ۽ ڏينهن، لڪل ۽ ظاهر، هر وقت ۽ هر طريقي سان نيڪي ڪرڻ جي ترغيب ملي ٿي.
• رياڪاري ۽ شهرت کان پاڪ رهڻ گهرجي، رڳو الله جي رضا لاءِ خرچ ڪجي.
• جيڪو الله لاءِ ڏئي ٿو، تنهن کي آخرت ۾ نه ڪو خوف هوندو ۽ نه ڪو غم، اهو ئي سچو امن ۽ سک آهي.
• هيءَ آيت اسان کي سيکاريندي آهي ته اسلام ۾ خرچ ڪرڻ جو نظام انصاف، عزت ۽ رضا جي بنياد تي آهي، جنهن ۾ غريب جي مدد ۽ مالدار جي مال جي پاڪائي ٻنهي جو خيال رکيو ويو آهي.
• اهڙي نيڪي انسان کي الله جو ويجهو ڪري ٿي ۽ قيامت جي ڏينهن جي ڪاميابيءَ جو ذريعو بڻجي ٿي.