Аль-Бакара сүрөсү — Аят 61

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• لَن نَّصْبِرَ – чыдай албайбыз, сабыр кыла албайбыз.
• طَعَامٍ وَاحِدٍ – бир түрдүү тамак (бул жерде «манн» жана «салва» деген асмандан түшкөн тамактар).
• بَقْلِهَا – анын жашылчалары, көктөмдөрү.
• قِثَّائِهَا – анын бадыраңдары (кичине бадыраңга окшош, бирок чоңураак).
• فُومِهَا – анын сарымсагы (же буудайы, наны деген да мааниде).
• عَدَسِهَا – анын жасмыгы.
• بَصَلِهَا – анын пиязы.
• أَتَسْتَبْدِلُونَ – алмаштырасыңарбы, ордуна коёсуңарбы?
• أَدْنَى – төмөнүрөөк, начарыраак, арзыбаган.
• خَيْرٌ – жакшыраак, артык, пайдалуураак.
• اهْبِطُوا مِصْرًا – бир шаарга түшкүлө, бир калаага барыңар.
• الذِّلَّةُ – кордук, басынтуу, кадырсыздык.
• الْمَسْكَنَةُ – кедейлик, жакырчылык, муктаждык.
• بَاءُوا – кайтышты, кайра келишти.
• يَعْتَدُونَ – чектен чыгышат, аша чаап кетишет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Бану Исраилдин (Ысраил урпактарынын) дагы бир жорук-жосундарын эскертип жатат. Аллах аларга асмандан «манн» жана «салва» деген эң таза, даамдуу жана аларга эч кандай кыйынчылыксыз келген тамактарды ырыскы кылган эле. Бирок алар буга ыраазы болбой, тез эле тажатты жана моюн сузду. Алар Муса пайгамбарга (ага Аллахтын саламы болсун) кайрылып: «Биз бир түрдүү тамакка чыдай албайбыз, эми сен биз үчүн Раббиңе дуба кыл, бизге жерден чыккан жашылчаларды, бадыраңды, сарымсакты, жасмыкты жана пиязды чыгарсын» дешти.

Муса пайгамбар алардын бул суроосуна таң калып, аларга насаат кылып: «Силер мындан да начар, арзыбаган нерсени Аллах тандап берген мыкты нерсеге алмаштырасыңарбы?» – деди. Анткени аларга асмандан келген ырыскы эч кандай эмгексиз, таза жана пайдалуу болчу. Ал эми алар сураган жердин жашылчаларын алуу үчүн аларга эмгек керек болчу. Муса пайгамбар аларга: «Эгер силер сураган нерселерди кааласаңар, анда шаарга түшкүлө, ал жерден өзүңөр сураганды табасыңар» – деди.

Андан кийин Аллах Таала аларга кордук жана жакырчылык жазылганын, алар Аллахтын каарына кабылганын билдирди. Мунун себеби – алар Аллахтын аяттарына каапырлык кылышты жана пайгамбарларды акысыз өлтүрүштү. Бул алардын Аллахка баш ийбестигинен жана чектен чыккандыгынан улам болду.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын берген ырыскысына ыраазы болуу – Аллах берген нерсеге шүгүр кылуу, ага ыраазы болуу – ыймандын белгиси. Бану Исраил Аллах берген мыкты ырыскыга ыраазы болбой, начарыраак нерсени сурашты. Бул бизге Аллах берген нерселерге канаат кылууну үйрөтөт.
• Аллах тандаган нерсе ар дайым жакшы – Аллах биз үчүн эмнени тандап берсе, ошонун баары жакшы. Биздин наадандыгыбыз менен Аллахтын тандаганын алмаштырууга аракет кылбашыбыз керек.
• Ырыскы үчүн эмгек кылуу – Аллах асмандан түшкөн ырыскыны да, жерден чыккан ырыскыны да берет. Бирок кээ бир ырыскылар эмгек менен келет. Бул бизге эмгек кылуунун, аракет кылуунун маанисин үйрөтөт.
• Аллахтын азабынан сактануу – Бану Исраилдин башына түшкөн кордук, жакырчылык жана Аллахтын каары – алардын күнөөлөрүнүн натыйжасы. Бул бизге Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарынан тыйылуу керектигин эскертет.
• Пайгамбарларды урматтоо – Бану Исраил пайгамбарларды өлтүрүшкөн. Бул эң чоң күнөөлөрдөн. Биз пайгамбарларды урматтап, алардын жолун ээрчишибиз керек.
• Ислам – жеңилдик жана жакшылык дини – Аллах бизге эң жакшы нерселерди тандап берет. Ислам бизге оордукту эмес, жеңилдикти каалайт. Бул аят бизге Исламдын жакшылыктарын түшүнүүгө жардам берет.