Bəqərə surəsi — Ayə 61

Bəqərə surəsi, 61-ci ayənin təfsiri

1) Ayədə izah tələb edən kəlmələr:

• الْمَنّ (əl-mənn): Allahın İsrail oğullarına göydən endirdiyi şirin bir qida — bala bənzər bir nemət.
• السَّلْوَى (əs-səlva): Allahın onlara lütf etdiyi quş əti — dadlı və asan əldə edilən bir ruzi.
• بَقْل (bəql): Torpaqda bitən göyərti, tərəvəz — yarpaqlı bitkilər.
• قِثَّاء (qissə): Xiyara bənzəyən, lakin ondan böyük olan bir tərəvəz.
• فُوم (fum): Bu kəlmə haqqında alimlər fərqli görüşlər bildirmişlər: buğda, çörək və ya sarımsaq mənalarına gəlir.
• عَدَس (ədəs): Məlum olan mərcimək.
• بَصَل (bəsəl): Soğan.
• اهْبِطُوا (ihbitû): Enin, düşün — yəni şəhərə köçün.
• الذِّلَّة (əz-zillə): Zillət, alçaqlıq, həqarət — insanı kiçildən vəziyyət.
• الْمَسْكَنَة (əl-məskənə): Yoxsulluq, miskinlik — insanı hərəkətsiz qoyan ehtiyac halı.
• بَاءُوا (bâû): Qayıtdılar, döndülər — özləri ilə gətirdilər.

2) Ayənin təfsiri:

Ey İsrail oğulları! Xatırlayın o vaxtı ki, Allahın sizə göydən endirdiyi şirin qida və dadlı quş əti kimi nemətlərə şükür etmək əvəzinə, onlardan bezdiniz və doydunuz. Sonra Musaya (əleyhissəlam) müraciət edərək dediniz: "Ey Musa! Biz artıq hər gün eyni yeməyə dözməyəcəyik. Rəbbinə dua et ki, bizim üçün torpaqdan bitən göyərti, xiyar, buğda, mərcimək və soğan kimi şeylər çıxarsın."

Musa (əleyhissəlam) onların bu tələbini təəccüblə qarşılayaraq dedi: "Siz Allahın sizə seçdiyi dəyərli və faydalı nemətləri, özünüzün istədiyi daha aşağı səviyyəli yeməklərlə dəyişmək istəyirsinizmi? Əgər belədirsə, şəhərə enin — orada istədiyiniz hər şeyi tarlalarda və bazarlarda tapa bilərsiniz."

Onlar öz nəfslərinin istəklərini Allahın seçiminə üstün tutdular və nəticədə zillət və yoxsulluq onlara yapışdı, Allahın qəzəbinə düçar oldular. Bu, onların Allahın ayələrini inkar etmələri və peyğəmbərləri haqsız yerə öldürmələri səbəbindən baş verdi. Onlar Allaha asi oldular və həddi aşdılar.

3) Nəsihət və dəvət:

Bu ayə bizə öyrədir ki, Allahın verdiyi nemətlərə şükür etmək, onları kiçik hesab etməmək lazımdır. İnsan tez-tez əlində olanın dəyərini bilmir, daha aşağı şeylərə meyl edir. Halbuki Allahın seçdiyi hər şey bizim üçün ən xeyirlisidir. Gəlin biz də İsrail oğullarının səhvindən dərs alaq — Allahın verdiyi ruziyə qane olaq, şükr edək və Onun ayələrinə hörmət edək. Çünki şükür neməti artırır, küfr isə onu əldən çıxarır. Allah bizə qane olan qəlb, şükür edən dil və itaət edən bədən nəsib etsin.