Sure Bakara — Ayet 61

Kelime Anlamları:

• Menn: Kudret helvası, tatlı bir yiyecek.
• Selvâ: Bıldırcın eti.
• Fûm: Buğday, ekmek; bazı âlimlere göre sarımsak.
• Bakl: Sebze ve yeşillikler.
• Kıssâ: Hıyara benzer, ondan daha büyük bir sebze (acur).
• Zillet: Aşağılanma, horluk, alçaklık.
• Meskenet: Yoksulluk, fakirlik, boyun eğme.
• Bâû: Döndüler, geri döndüler.

Tefsir:

Ey İsrailoğulları! Siz, Allah'ın size lütfettiği kudret helvası ve bıldırcın eti gibi tertemiz ve zahmetsiz nimetlerden bıktınız, usandınız. Bu nimetler, sizin için en hayırlı ve en kolay rızıktı; ne bir ekin ekmek, ne bir toprak işlemek, ne de bir ticaret yapmak gerekiyordu. Fakat siz, nefislerinizin arzularına uyarak dediniz ki: "Ey Musa! Biz tek bir çeşit yemeğe asla dayanamayacağız. Artık bizim için Rabbine dua et de, yerin bitirdiği şeylerden; sebzesinden, acurundan, buğdayından, mercimeğinden ve soğanından bize çıkarsın."

Bu söz, ne kadar acı bir nankörlüktü! Allah'ın size ikram ettiği, hiçbir emek ve zahmet çekmeden elde ettiğiniz, hem bedeninize hem de ruhunuza şifa olan bu temiz nimetleri bırakıp, toprağı işleyip emek vermeyi gerektiren basit yiyecekleri istiyordunuz. Bunun üzerine Musa (a.s.) size şöyle dedi: "Siz, daha aşağı ve değersiz olanı, daha hayırlı ve üstün olanla değiştirmek mi istiyorsunuz? Aklınızı mı yitirdiniz? Yoksa bu, sizin karakterinizin bir parçası mı oldu? Eğer gerçekten bu basit yiyecekleri istiyorsanız, bir şehre inin. Çünkü orada istediğiniz şeyleri bol bol bulacaksınız."

İşte o zaman, onların bu inadı ve Allah'ın seçtiği hayırlı nimetleri beğenmeyip kendi nefislerinin arzularını öne almaları sebebiyle üzerlerine zillet ve yoksulluk damgası vuruldu. Artık onlar, dünyanın neresine giderlerse gitsinler, hor ve hakir bir hayat yaşadılar. Kalplerinde fakirlik korkusu yerleşti; en zenginleri bile eli sıkı, korkak ve aşağılanmış bir görünümdeydi. Bütün bunlar, onların Allah'ın âyetlerini inkâr etmeleri, peygamberlerini haksız yere öldürmeleri sebebiyle başlarına geldi. Onlar, Allah'a isyan ettiler ve O'nun koyduğu sınırları çiğnediler.

İbret ve Mesaj:

Bu kıssada ne büyük bir ders vardır! İnsanoğlu, elindeki nimetin kıymetini bilmez, hep daha fazlasını ve daha farklısını ister. Oysa Allah, kulları için en hayırlısını bilir ve seçer. Bizler, Allah'ın takdirine razı olmalı, O'nun seçtiğini beğenmeli ve şükretmeliyiz. Unutmayalım ki nankörlük, insanı zillete düşürür; şükür ise nimeti artırır. Allah'ın dininden yüz çeviren, peygamberlerin yolunu bırakan toplumlar, dünyada da ahirette de hüsrana uğramışlardır. Bugün bizler, bu kıssadan hisse alarak Allah'ın emirlerine sımsıkı sarılalım, O'nun seçtiği hayat nizamı olan İslam'a gönülden bağlanalım. Çünkü kurtuluş, ancak Allah'a itaatte ve Resulüne uymaktadır.