طہ سۈرىسى — ئايەت 87

1. ئايەتتىكى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج سۆزلەر:

• مَا أَخْلَفْنَا: بىز ئەمەلگە ئاشۇرمىدۇق، ۋەدىمىزنى بۇزمىدۇق.
• مَوْعِدَكَ: سېنىڭ ۋەدىڭ، يەنى مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ تاغقا چىقىشتىن ئىلگىرى بەرگەن ۋەدىسى.
• بِمَلْكِنَا: ئۆز ئىختىيارىمىز بىلەن، ئۆز قولىمىزدا بولغان ھوقۇق بىلەن.
• حُمِّلْنَا: بىزگە يۈكلەندى، بىز ئېغىر يۈك كۆتۈردۇق.
• أَوْزَارًا: ئېغىر يۈكلەر، ئېغىر نەرسىلەر.
• زِينَةِ الْقَوْمِ: قەۋمنىڭ زىننەت بۇيۇملىرى، يەنى پىرئەۋن قەۋمىنىڭ ئالتۇن-كۈمۈش زىننەتلىرى.
• فَقَذَفْنَاهَا: ئۇلارنى ئوتقا تاشلىدۇق.
• السَّامِرِيُّ: سامىرىي دېگەن كىشى، ئۇ بەنى ئىسرائىل ئىچىدىكى مۇناپىق ۋە فىتنە قوزغىغۇچى بىر كىشى ئىدى.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئىسرائىل ئوغۇللىرى مۇسا ئەلەيھىسسالامغا جاۋاب بېرىپ ئېيتتى: ئى مۇسا! بىز ساڭا بەرگەن ۋەدىمىزنى ئۆز ئىختىيارىمىز ۋە ئۆز قولىمىزدا تۇرغان ھوقۇق بىلەن بۇزمىدۇق. بىز ھەقىقەتەن ئۆز ئىرادىمىز بىلەن ئەمەس، بەلكى مەجبۇرىيەت ئاستىدا ۋەدىدىن قايتتۇق. چۈنكى بىز پىرئەۋن قەۋمىنىڭ ئالتۇن-كۈمۈش زىننەت بۇيۇملىرىدىن ئېغىر يۈكلەرنى كۆتۈرۈپ قالغان ئىدۇق. ئۇلارنى تاشلىۋېتىش ئۈچۈن بىر ئوتلۇق چۇقۇرغا تاشلىدۇق. خۇددى بىز ئۇ زىننەتلەرنى چۇقۇرغا تاشلىغىنىمىزغا ئوخشاش، سامىرىي دېگەن كىشىمۇ ئۆزى بىلەن ئالغان نەرسىلەرنى، يەنى جىبرىئىل ئەلەيھىسسالامنىڭ ئېتىنىڭ تۇيىقىدىن ئالغان توپىنى ئوتقا تاشلىدى. ئۇ شۇ توپا بىلەن بۇزاق ياساپ، خەلقنى ئازدۇرماقچى بولدى.

بۇ ئايەتتىن شۇنى چۈشىنىمىزكى، ئىسرائىل ئوغۇللىرى مۇسا ئەلەيھىسسالامغا ئۆزلىرىنىڭ ۋەدىدىن قايتقانلىقىنى ئىقرار قىلدى، ئەمما بۇنى ئۆز ئىختىيارىغا يۈكلەشتىن ساقلاندى ۋە ئۇنى سامىرىينىڭ ئازدۇرۇشى ۋە پىرئەۋن قەۋمىنىڭ زىننەت بۇيۇملىرىنىڭ ئېغىرلىقى بىلەن باھانە قىلدى. ئەمەلىيەتتە، ئۇلارنىڭ بۇ باھانىسى تولۇق ئەمەس ئىدى، چۈنكى ئۇلار سامىرىينىڭ بۇزاق ياساش پىلانىغا قارشى تۇرۇشى كېرەك ئىدى. بۇ ئايەت بىزگە شۇنى ئەسكەرتىدۇكى، ھەر قانداق باھانە ۋە ئازدۇرۇشلارغا قارىماي، ھەقىقەتەن ئىمان ۋە ئىتائەتتە چىڭ تۇرۇش، ئاللاھنىڭ بۇيرۇقلىرىنى ئورۇنلاشتا سەمىمىي بولۇش لازىم. ئاللاھ تائالا بىزنى ھەر خىل فىتنە-پاساتلاردىن ساقلىسۇن ۋە ئىمانىمىزنى كۈچلەندۈرسۇن.