Та Ха сүрөсү — Аят 87

1. Кыргызча түшүндүрмө керек болгон сөздөр:

• مَا أَخْلَفْنَا – биз аткарбадык, бузбадык.
• مَوْعِدَكَ – сенин убадаң, келишимиң (Муса пайгамбардын Тоор тоосунда күтүү жөнүндөгү убадасы).
• بِمَلْكِنَا – өз эркибиз, өз ыктыярыбыз менен.
• حُمِّلْنَا – бизге жүктөлдү, артылды.
• أَوْزَارًا – оор жүктөр, нерселер (бул жерде алтын-күмүш жасалгалар).
• زِينَةِ الْقَوْمِ – коомдун, элдин жасалгасы (Фараон элинин алтын-күмүш буюмдары).
• فَقَذَفْنَاهَا – аларды таштадык, ыргыттык.
• السَّامِرِيُّ – Самири (Муса пайгамбардын убагында жашаган, бузар иш кылган адам).

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Муса пайгамбар (алайхис-салам) Тоор тоосуна кеткенде, өз элине кырк күн ичинде кайтып келерин убада кылган эле. Бирок ал кечигип калганда, эл арасында Самири деген адам бузар иштерди баштаган. Муса пайгамбар кайтып келип, элинин бузулганын көргөндө, алардан эмне болгонун сурады. Ошондо алар мындай деп жооп беришти:

«Биз сенин убадаңды өз эркибиз менен бузбадык. Бизге Фараон элинин алтын-күмүш жасалгалары оор жүк болуп артылган эле. Биз алардан кутулуу үчүн от жанып турган чуңкурга таштадык. Ошол сыяктуу эле Самири да өзүндөгү нерселерди – Жебирейил периштедин атынын туягынан алынган топуракты – ошол эле чуңкурга таштады.»

Алар айтышкандай, алтын-күмүш жасалгаларды жок кылуу үчүн чуңкурга ыргытышкан. Ал эми Самири болсо, аларга кошулуп, өзүндөгү топуракты да ошол жерге таштаган. Кийин ошол эритилген алтын-күмүштөн Самири музоо сүрөтүн жасап, элди ага сыйынууга азгырган.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Жоопкерчилик жана чынчылдык: Муса пайгамбардын эли өз кылган иштерин түшүндүрүп, чындыкты айтууга аракет кылышкан. Бул бизге да ар дайым чынчыл болууну, кылган ишибиз үчүн жоопкерчиликти сезүүнү үйрөтөт.
• Азгыруучулардан этият болуу: Самири деген адам элди туура жолдон адаштырган. Бул окуя бизге жамаат ичиндеги бузуучу адамдардан сак болууну, алардын сөзүнө алданып калбоону эскертет.
• Аллахтын пайгамбарларына болгон ишеним: Муса пайгамбар кайтып келгенде, элинин кылган ишин түзөтүүгө аракет кылган. Аллах таала ар дайым пайгамбарлары аркылуу элди туура жолго багыттайт. Бул бизге Аллахтын жардамы ар дайым бар экенин жана туура жолду көрсөтүп турарын билдирет.
• Кечиримдүүлүк жана тобо кылуу: Эл өз катасын мойнуна алып, Муса пайгамбарга түшүндүрүү берген. Бул бизге ката кетирсек, тобо кылып, туура жолго кайтууга үндөйт. Ислам дини кечиримдүүлүк жана тобо кылуу дини экенин көрсөтөт.
• Дүйнө байлыгына алданып калбоо: Алтын-күмүш жасалгалар эл үчүн оор жүк болгон. Бул бизге дүйнө байлыгы убактылуу экенин, ага ашыкча берилип кетүү туура эмес экенин эскертет. Эң башкы байлык – ыйман жана Аллахка болгон ишеним.
• Ислам – туура жол: Бул окуя аркылуу Ислам дини адамдарды туура жолго багыттап, адашуудан сактай турганын көрөбүз. Аллах таала ар дайым пенделерине туура жолду көрсөтүп, пайгамбарлар аркылуу жардам берет.