Сураи Та Ха — Оят 87

1. Маънои калимаҳои душворфаҳм:

• مَا أَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ — мо ваъдаи туро хилоб накардем, яъне ваъдаи худро нашикастем.
• بِمَلْكِنَا — бо ихтиёри худи мо, аз ҷониби худи мо.
• حُمِّلْنَا — моро бор карданд, яъне касе дигар бар мо бор кард.
• أَوْزَارًا — бори гарон, вазнинӣ; дар ин ҷо маънои зебу зинати гаронро дорад.
• زِينَةِ الْقَوْمِ — зебу зинати қавм, яъне заргарии қавми Фиръавн.
• فَقَذَفْنَاهَا — пас онро партофтем, яъне он заргариро ба чоҳе андохтем.
• السَّامِرِيُّ — номи марде аз банӣ Исроил, ки фитнаи гӯсоларо барангехт.

1. Тафсири оят:

Қавми Мӯсо (алайҳис-салом) ҳангоме ки аз сафари худ бозгаштанд ва Мӯсо аз онҳо савол гирифт, ки чаро ваъдаи худро хилоб карда, гӯсоларо парастиш намуданд, ҷавоб доданд: «Мо ваъдаи туро бо ихтиёри худ нашикастем ва худхоҳона ин корро накардем. Балки мо маҷбур шудем, ки бори гаронеро аз заргарии қавми Фиръавн бар дӯш кашем. Он гоҳ он заргариро ба чоҳе партофтем, то аз он халос шавем. Ҳамон тавре ки мо онро партофтем, Сомирӣ низ он чизеро, ки бо худ дошт — яъне хоке аз изи аспи Ҷабраил (алайҳис-салом) — ба он партофт ва аз он гӯсолаи тилоин сохт, ки сабаби гумроҳии мардум гардид.»

Дар ҳақиқат, ин ҷавоби онҳо нишон медиҳад, ки онҳо худро бегуноҳ меҳисобиданд ва масъулияти асосиро ба гардани Сомирӣ меандохтанд. Аммо онҳо бояд медонистанд, ки пайравии кӯр-кӯрона аз фитнагар ва парастиши гӯсола ҳеҷ узре надорад. Ҳарчанд онҳо аз рӯи маҷбурӣ заргариро партофта бошанд ҳам, вале баъд аз он ба парастиши гӯсола рӯ овардан кори ихтиёрии онҳо буд ва ин кор хатои бузург буд.

1. Фоидаҳои ин оят:

• Ин оят нишон медиҳад, ки инсон бояд дар корҳои худ масъулиятшинос бошад ва гуноҳи худро ба гардани дигарон наандозад.
• Ҳар як фитна ва гумроҳӣ метавонад аз як шахси фитнагар сар занад, аммо пайравӣ кардани мардум аз ӯ кори ихтиёрии худи онҳост.
• Ин оят моро огоҳ мекунад, ки молу зинати дунё метавонад сабаби озмоиш ва гумроҳӣ гардад, бинобар ин бояд эҳтиёткор бошем.
• Қиссаҳои Қуръон дарсҳои бузург доранд ва моро ба роҳи рост ҳидоят мекунанд.
• Ин оят ба мо меомӯзад, ки ба паёмбарон ва ваъдаҳои онҳо вафодор бошем ва аз роҳи онҳо дур нашавем.
• Қуръони Карим ҳатто ҷузъиёти таърихиро бо дақиқӣ баён мекунад, то мардум аз он ибрат гиранд ва ба сӯи ҳақиқат ҳидоят шаванд.