Аль-Хаджж сүрәсе — Аять 27

Сүзләрнең мәгънәләре:

• أَذِّنْ – кычкырып игълан ит, чакыр.
• رِجَالًا – җәяү йөрүчеләр, атлап баручылар.
• ضَامِرٍ – арудан яки ерак юлдан йөдәп, ябыккан, ләкин көчле дөя.
• فَجٍّ عَمِيقٍ – ерак, тирән үзәннәрдән килгән юллар.

Аять тәфсире:

Әй, Ибраһим! Сиңа Кагыйть бәйтенең нигезен күтәрергә кушканнан соң, без сиңа әмер бирәбез: кешеләр арасында хаҗга чакыручы булып кычкырып игълан ит. Алар синең яныңа төрле хәлләрдә килерләр: кайберләре җәяү, кайберләре исә ерак юллардан арып-талып, ябыккан дөяләргә атланып килерләр. Алар һәр ерак юлдан, тирән үзәннәрдән чыгып, Бәйтуллаһка юл тотарлар. Бу килүнең максаты – үзләренә файдалы эшләргә ирешү: гөнаһларыннан ярлыкану, хаҗ гамәлләрен үтәүдә савап алу, сәүдә итү юлы белән кәсеп табу һәм башка файдалар. Алар билгеле көннәрдә – Зөлхиҗҗә аеның унынчы көнендә һәм аннан соң өч көндә – Аллаһның исемен зекер итеп, корбан чалырлар. Бу корбаннар – дөя, сыер һәм сарык хайваннарыннан булыр. Аларга бу ризыктан үзләре ашарга һәм бик ярлы фәкыйрьләрне ашатырга кушыла. Бу эшләренең барысы да Аллаһның биргән нигъмәтләренә шөкер итү өчен эшләнер.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

• Хаҗ – борынгы пәйгамбәрләрдән калган изге гамәл, ул мөселманнарны берләштерә һәм аларның йөрәкләрен Аллаһ йортына тарта.
• Хаҗга бару – төрле авырлыкларга түзәргә өйрәтә, чөнки ерак юл, ару-талу – бу гамәлнең савабын арттыра.
• Хаҗ вакытында кешеләрнең төрле милләт һәм телләрдән килүе – Исламның бөтен дөньяга таралган дин икәнен күрсәтә.
• Корбан чалу – Аллаһка якынлашу юлы, ул кешеләрнең йомартлыгын арттыра һәм фәкыйрьләргә ярдәм итәргә өйрәтә.
• Бу аять мөселманнарны хаҗга әзерләнергә, аның изгелегенә ышанырга һәм Аллаһның ярдәменә таянырга дәртләндерә.