سوره حج — آیه 27

معانی کلمات:

• أَذِّنْ: اعلام کن، ندا بده، آشکارا دعوت کن.
• رِجَالًا: پیاده، مردانی که پیاده步行 میآیند.
• ضَامِرٍ: شتری که از شدت راهپیمایی و سفر لاغر شده باشد (نه از ضعف و بیماری، بلکه از تلاش و حرکت).
• فَجٍّ: راه، جاده، گذرگاه.
• عَمِيقٍ: دور و دراز، بسیار دور.

تفسیر آیه:

خداوند متعال به حضرت ابراهیم علیهالسلام فرمان میدهد که پس از بنای کعبه، مردم را به انجام فریضه حج دعوت کند و این دعوت را آشکارا و با صدای بلند به گوش همگان برساند. این ندا چنان تأثیرگذار است که مردم از سراسر جهان، با عشق و اشتیاق، به سوی این خانه میشتابند. آنان به دو شکل به این دعوت پاسخ میدهند: گروهی پیاده و با پای پیاده، و گروهی سواره بر مرکبهایی که از شدت راه طولانی، لاغر و خسته شدهاند. این مرکبها از هر راه دور و نزدیک، از هر گذرگاه عمیق و بیابان و کوهستان، حجاج را به سمت بیتالله الحرام میآورند. این آیه نشان میدهد که دعوت ابراهیم نه محدود به زمان او بود و نه به مکان خاصی، بلکه ندایی جاودانه است که در طول تاریخ، دلهای مؤمنان را به سوی خانه خدا جذب میکند و آنان با هر سختی و مشقتی، خود را به این مکان مقدس میرسانند تا منافع دنیوی و اخروی خود را در آنجا کسب کنند.

فواید و پیامهای آیه:

• حج، فریضهای است که دعوت به آن از سوی پیامبر خدا ابراهیم علیهالسلام آغاز شده و تا قیامت ادامه دارد؛ پس این عبادت، ریشهای عمیق در تاریخ توحید دارد.
• خداوند به مؤمنان قدرت و توانایی میدهد که با وجود سختیهای راه، به دیدار خانه او بشتابند؛ این نشانه محبت خدا به بندگانش است که آنان را به سوی خود فرا میخواند.
• آیه نشان میدهد که حج، عبادتی اجتماعی و جهانی است؛ مسلمانان از سراسر دنیا با زبانها و فرهنگهای مختلف در کنار هم جمع میشوند و این اتحاد و همبستگی، جلوهای از عظمت اسلام است.
• این آیه انگیزهای برای مؤمنان است که سختیهای سفر حج را با عشق و شوق تحمل کنند، زیرا هر قدم در این راه، پاداشی عظیم نزد خداوند دارد و سبب آمرزش گناهان و تقرب به پروردگار میشود.