Аль-Хаджж сүрөсү — Аят 52

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• تَمَنَّىٰ — бул жерде "окуду, тилават кылды" деген мааниде. Кээ бир тафсирчилер "каалоо кылды" деп да түшүндүрүшкөн, бирок бул жердеги негизги маани — пайгамбардын Куран окушу.
• أُمْنِيَّتِهِ — "анын окуусу, тилаваты" дегенди билдирет. Ошондой эле "каалоосу" деген мааниси да бар.
• أَلْقَى الشَّيْطَانُ — "шайтан ыргытты, салды" дегенди билдирет. Бул жерде шайтандын окууга аралашуусу, шек-күмөн жана адашуу себүүсү айтылат.
• فَيَنسَخُ — "жок кылат, жоёт, бузат" деген мааниде.
• يُحْكِمُ — "бекемдейт, бекем кылат, тактайт" дегенди билдирет.
• رَسُولٍ — "пайгамбар" — өзүнө жаңы китеп жана шарият берилген элчи.
• نَبِيٍّ — "пайгамбар" — жаңы китеп берилбесе да, Аллахтан кабар алган жана мурунку шариятка чакырган инсан.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып айтат: Биз сенден мурун да пайгамбарларды жана элчилерди жибердик. Алардын баарына окшош нерсе болгон: качан алар Аллахтын китебин окуганда, шайтан алардын окуусуна аралашып, шек-күмөн жана адашуу себүүгө аракет кылган. Бирок Аллах шайтандын сепкен нерсесин жок кылат, андан кийин Өзүнүн аяттарын бекемдейт. Аллах бардык нерсени Билүүчү, Даанышман.

Бул аят пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) сооротуу жана бекемдик берүү үчүн түшкөн. Мурдагы пайгамбарларга да ушундай сыноо болгонун билдирүү менен, Аллах ага: "Сен жалгыз эмессиң, бул бардык пайгамбарларга болгон сыноо. Бирок Мен ар дайым Өз аяттарымды коргойм жана бекемдейм" деп айткандай болду.

Айрым риваяттарда айтылган окуяларга келсек — пайгамбарыбыздын окуусуна шайтандын аралашуусу, же ага ушундай нерселерди айткызуу сыяктуу кабарлар — булардын баары алсыз жана негизсиз. Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) күнөөдөн жана катадан корголгон. Анын жүрөгүнө же тилине күфүр сөздөрдүн келиши мүмкүн эмес. Шайтандын ага эч кандай жолу жок.

Аллах бул аятта Өзүнүн эки сыпатын айтат: عَلِيمٌ — Билүүчү, حَكِيمٌ — Даанышман. Ал пенделеринин абалдарын жакшы билет жана аларга болгон иштеринде даанышмандык менен иш кылат.

1. Бул аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллах Өз динин коргойт: Шайтан канчалык аракет кылбасын, Аллах Өз аяттарын бекемдейт жана коргойт. Бул бизге ишеним берет — Куран эч качан бузулбайт, Аллах аны Өзү коргойт.
• Пайгамбарлар да сыналган: Бардык пайгамбарлар сыноолорго дуушар болушкан. Бул бизге: "Биз да сыналып жатабыз, бул нормалдуу нерсе" деген сооротуу берет. Аллах бизди таштабайт.
• Аллахтын илими чексиз: Аллах бардык нерсени билет — шайтандын аракеттерин да, пенделердин абалдарын да. Эч нерсе Ага жашыруун эмес.
• Аллахтын даанышмандыгы: Аллах эмне кылбасын, баарында даанышмандык бар. Кээде биз түшүнбөгөн нерселерде да жакшылык болот.
• Куран — корголгон китеп: Бул аят Курандын корголушуна далил. Аллах аны шайтандын аралашуусунан коргойт жана бекемдейт.
• Үмүт жана бекемдик: Кыйынчылыктарга кабылганда, Аллахтын жардамы жакын экенин унутпайбыз. Ал бизди таштабайт, Өз аяттарын жана динин коргойт.
• Ислам — жеңиш дини: Канчалык тоскоолдуктар болбосун, Аллахтын дини жеңет. Бул бизге күч-кубат жана ишеним берет.