Haj surasi — Oyat 52

Kalimalarning ma'nosi:

• تمنى – tilovat qildi, o‘qidi (Qur’on o‘qiganida).
• أمنيته – uning qiroati, o‘qishi.
• يلقي الشيطان – shayton uning o‘qishiga o‘z so‘zlarini aralashtirib yuboradi.
• ينسخ – bekor qiladi, yo‘q qiladi.
• يحكم – mustahkamlaydi, sobit qiladi.

Tafsir:

Ey Muhammad! Sizdan oldin ham Alloh taolo qaysi bir Rasul (o‘ziga kitob va mo‘jiza berilgan payg‘ambar) yoki Nabiy (o‘ziga kitob berilmagan, o‘zidan oldingi shariatga da’vat qilgan payg‘ambar)ni yuborgan bo‘lsa, bas, u o‘ziga vahiy qilingan narsani tilovat qilganida, shayton uning qiroatiga o‘z so‘zlarini va vasvasalarini aralashtirib qo‘ygan. Bu bilan shayton odamlarni Allohning kalomidan chalg‘itishni va ularning qalbiga shubha solishni maqsad qilgan. Ammo Alloh taolo shaytonning tashlagan narsasini bekor qiladi, uni yo‘q qiladi va o‘z oyatlarini mustahkam qilib, ularni har qanday nuqson va aralashmalardan pok saqlaydi. Chunki Alloh hamma narsani biluvchidir, Uning ilmidan hech narsa chetda qolmaydi. U hikmatli zotdir, har bir ishni o‘z hikmati bilan bajaradi. Bu hol barcha payg‘ambarlarda bo‘lganidek, sizning holatingizda ham sodir bo‘ldi. Shuning uchun bu siz uchun yangi va g‘aroyib narsa emas, balki bu Allohning payg‘ambarlariga bo‘lgan odatiy sinovidir. Alloh shaytonning hiylasini barbod qiladi va o‘z dinini g‘olib qiladi.

Foydalar:

1. Payg‘ambarlarning barchasi shaytonning vasvasasiga duchor bo‘lgan, ammo Alloh ularni himoya qilgan. Bu esa payg‘ambarlarning barchasi bir xil dinda ekanini va Allohning himoyasi ularning barchasini qamrab olganini ko‘rsatadi.
2. Shaytonning hiylasi qanchalik kuchli bo‘lmasin, Allohning irodasi va qudrati uni doim bekor qiladi. Bu mo‘minlarga ishonch bag‘ishlaydi: ularning e’tiqodi va ibodatiga shaytonning aralashuvi vaqtinchalik bo‘lib, Alloh uni yo‘q qiladi.
3. Allohning oyatlarini himoya qilishi – Qur’onning har qanday tahrif va o‘zgarishdan saqlanishining kafolatidir. Bu musulmonlarga Qur’onning pokligiga bo‘lgan ishonchni mustahkamlaydi.
4. Bu oyatda Allohning ilmi va hikmati zikr qilingan: U har bir narsani biladi va har bir ishni o‘z o‘rnida, hikmat bilan bajaradi. Bu mo‘minlarni Allohga to‘liq tavakkal qilishga va Uning qarorlariga rozi bo‘lishga undaydi.
5. Payg‘ambarlarning boshidan o‘tgan bu sinovlar ularning inson ekanini va shaytonning ularga ham ta’sir o‘tkazishga urinishini, lekin Allohning himoyasi bilan bu urinishlar barbod bo‘lishini ko‘rsatadi. Bu esa musulmonlarga o‘z payg‘ambarlariga bo‘lgan muhabbat va ehtiromni oshiradi.