Haj surasi — Oyat 54

Kalimalarning ma’nolari:

• فَتُخْبِتَ — qalblari Unga bo‘ysunib, kamtarlik bilan itoat etadi, qo‘rquv va ta’zim bilan sokin bo‘ladi.
• صِرَاطٍ مُّسْتَقِيمٍ — to‘g‘ri yo‘l, ya’ni Islom dini.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo Qur’onning nozil bo‘lishidagi yana bir hikmatni bayon qilmoqda: ilmiy bilimga ega bo‘lgan, haq bilan botilni ajrata oladigan kishilar bu Qur’onning Robbingiz tomonidan nozil qilingan haq ekanini aniq bilib, unga qalban ishonadilar. Ular bu ilohiy kitobning haq ekanini anglagach, iymonlari yanada ziyoda bo‘ladi va qalblari Unga bo‘ysunib, kamtarlik bilan itoat etadi. Bu — ilmning ulug‘ fazilatidir: ilm egasi haqni tanib, unga ergashadi.

So‘ngra Alloh taolo mo‘minlarga o‘z fazlini eslatadi: U iymon keltirgan bandalarini to‘g‘ri yo‘lga — Islom diniga hidoyat qiladi. Bu hidoyat ularning qalblari haqqa bo‘ysunib, iymonlarida sobit qolishlarining natijasidir. Alloh ularni zulmatdan nurga, adashishdan hidoyatga olib chiqadi.

Foydalar:

• Ilm — haqni anglash va botilni rad etishning eng buyuk vositasidir. Ilmli kishi Qur’onning haq ekanini tezda tan oladi va unga iymon keltiradi.
• Qalbning haqqa bo‘ysunishi va kamtarlik bilan itoat qilishi — iymonning alomati va uning o‘sishiga sabab bo‘ladi.
• Alloh taolo o‘z bandalariga rahmat qilib, ularni to‘g‘ri yo‘lga hidoyat qilishini va’da qilgan. Bu mo‘minlar uchun katta bashorat va ularning qalblariga taskindir.
• Qur’on — haq manbai bo‘lib, unda hech qanday shubha yo‘q; u insonni dunyo va oxirat saodatiga yetaklaydi.