سوره نور — آیه 21

معانی کلمات:

• خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ: راهها و روشهای شیطان، یعنی گامهایی که انسان را به پیروی از وسوسههای او میکشاند.
• الْفَحْشَاءِ: کارهای زشت و بسیار قبیح که عقل و شرع آن را زشت میشمارد.
• الْمُنکَرِ: کارهایی که شرع و فطرت سالم آن را ناپسند و انکار شده میداند.
• مَا زَکَىٰ: پاک و پاکیزه نمیشود از آلودگی گناه.

تفسیر آیه:

ای کسانی که به خدا و رسولش ایمان آوردهاید و به شریعت او عمل میکنید، از راهها و روشهای شیطان پیروی نکنید و قدم در مسیر وسوسههای او نگذارید. زیرا کسی که از راههای شیطان پیروی کند، شیطان او را به کارهای زشت و منکرات فرا میخواند و به گناهان بزرگ ترغیب میکند. اگر فضل و رحمت خداوند بر شما نبود و او را بر شما ارزانی نمیداشت، هیچیک از شما هرگز از آلودگی گناه پاک نمیشد و توفیق توبه و بازگشت به سوی حق را نمییافت. اما خداوند به فضل و رحمت خود، هر که را بخواهد پاک میگرداند و توبه او را میپذیرد. و خداوند شنوای گفتار شماست و به نیات و اعمال شما داناست و هیچ چیز از او پنهان نیست و بر اساس آن، شما را جزا خواهد داد.

فواید و پیامهای آیه:

• مؤمن باید همواره هوشیار باشد و از هر راهی که به گناه و نافرمانی خدا منتهی میشود، دوری کند، زیرا شیطان از کوچکترین فرصتها برای گمراه کردن انسان استفاده میکند.
• پیروی از شیطان، انسان را به زشتیها و منکرات میکشاند؛ بنابراین هر گناهی که در جامعه رواج مییابد، ریشه در پیروی از وسوسههای شیطانی دارد.
• پاکی و طهارت واقعی تنها به فضل و رحمت خداوند حاصل میشود و هیچکس بدون توفیق الهی نمیتواند خود را از گناه پاک کند؛ پس باید همواره از خداوند طلب پاکی و توفیق توبه کنیم.
• خداوند شنوا و داناست؛ او از همه گفتارها و نیات ما آگاه است، بنابراین باید مراقب اعمال و گفتار خود باشیم و بدانیم که هیچچیز از علم او پنهان نمیماند.
• این آیه امید را در دل مؤمنان زنده میکند که با وجود ضعفهای انسانی، رحمت خداوند شامل حال آنان میشود و اگر به درگاه او برگردند، او آنان را پاک میگرداند و از گناهانشان درمیگذرد.