سورت فرقان — آیت 28

يا ویلا! کاشکې ما فلان (ابی بن خلف) دوست نه نیولی وای.

د کلمو معناګانې:

• یا ویلتا: د افسوس او پښیمانۍ چیغه ده، یعنې "اې زما هلاکت او تباهۍ!" دا د عربو دودیزه خبره ده چې کله په ستر مصیبت کې راګیر شي.
• فلانًا: دلته له "ابی بن خلف" څخه عبارت دی، چې د کافرانو له مشرانو څخه و.
• خلیلًا: ډېر نږدې او صمیمي دوست، هغه ملګری چې له هغه سره مینه او دوستي په زړه پورې وي.

د آیت تفسیر:

دا آیت د هغه ورځې یادونه کوي چې ظالم او بدبخته کس به له پښیمانۍ او حسرت څخه خپل لاسونه چیچي او وايي: "اې زما هلاکت او تباهۍ! کاشکې ما د رسول الله صلی الله علیه وسلم ملګرتیا کړې وای او د هغه پیروي مې کړې وای، نو ما به د اسلام له لارې جنت ته لار موندلې وای." بیا به له ډېرې افسوس او پښیمانۍ سره وايي: "کاشکې ما فلان (ابی بن خلف) خپل ګران دوست نه وای نیولی!" ځکه چې همدغه بد ملګری یې د قرآن له راتلو وروسته د حق له لارې ګمراه کړ او د دوزخ د اور لوري ته یې بوتله. دا خبره د هغه چا په اړه ده چې د بدو ملګرو په صحبت کې یې د حق مخه نیولې وه او د رسول الله صلی الله علیه وسلم له دعوت څخه یې ځان لرې کړی و.

فایدې او درسونه:

• په دې آیت کې د بد ملګري له صحبت څخه سخت ګوښه کول شوي دي، ځکه چې بد ملګری کولای شي انسان د ایمان او حق له لارې واړوي او د تلپاتې هلاکت لامل شي.
• دوستي او ملګرتیا باید د دین او تقوا پر بنسټ وي، نه د دنیوي ګټو او خواهشاتو پر بنسټ.
• په قیامت کې به پښیماني ګټه نه رسوي، نو باید په دنیا کې له نیکو او صالحو خلکو سره ملګرتیا وکړو چې په آخرت کې زموږ لپاره شفاعت او مرسته وکړي.
• دا آیت مسلمانانو ته دا درس ورکوي چې د خپلو ملګرو په ټاکنه کې ډېر هوښیار او محتاط واوسي، ځکه چې ملګری د انسان د دین او آخرت په جوړولو یا خرابولو کې لوی رول لري.