Аль-Фуркан сүрөсү — Аят 33

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• مَثَل (масал): Бул жерде "масал" же "мисал" деген мааниде эмес, тескерисинче, каапырлардын пайгамбарга (с.а.в.) каршы айткан шайкелешүүсү, каршы пикири, келтирген далили же шек-күмөнү дегенди билдирет.
• تَفْسِير (тафсир): Бул жерде "түшүндүрмө", "баяндоо", "ачыктоо" деген мааниде. Башкача айтканда, катылган нерсени ачып берүү, түшүнүктүү кылып баяндоо.
• بِالْحَقِّ (бил-хакк): "Акыйкат менен", "чындык менен" дегенди билдирет. Бул жерде Аллах тарабынан берилүүчү туура жооп, чыныгы далил деген мааниде.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Оо, Мухаммад (с.а.в.)! Каапырлар сага каршы кандай гана шайкелешүү, шек-күмөн же каршы пикир алып келишпесин, Биз сага ошолорго туура жоопту жана эң сонун, эң ачык баяндоону беребиз. Алар кандайдыр бир жалган далил же бузук шайкелешүү менен келишсе, Биз алардын жалгандыгын ачып берүүчү акыйкатты жана эң кооз түшүндүрмөнү алып келебиз. Бул аят Аллах Тааланын пайгамбарына (с.а.в.) берген убадасын билдирет: душмандар кандай гана жалган нерсе айтып, шек туудуруп, суроо беришпесин, Аллах аларга каршы чыныгы жоопту жана эң сонун баяндоону берет. "Тафсир" дегени — катылган нерсени ачып, түшүнүктүү кылып берүү дегенди билдирет. Демек, Аллахтын берген жообу алардын шайкелешүүсүнөн даана артык, эң ачык жана эң түшүнүктүү.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Аллахтын пайгамбарына болгон колдоосу: Бул аят Аллах Тааланын Өз пайгамбарын (с.а.в.) эч качан жалгыз таштабастыгын, ага каршы келген ар кандай шайкелешүүгө, шек-күмөнгө жана суроолорго эң сонун жоопту берерин көрсөтөт. Бул — ыймандуу адам үчүн чоң сооротуу жана ишеним.
• Акыйкаттын ар дайым үстөмдүгү: Кимдир бирөө акыйкатка каршы жалган нерсе айтса, Аллах акыйкатты ачып, аны жеңишке жеткирет. Бул — исламдын дайыма үстөмдүк кыларын, жалгандын жок болорун билдирет.
• Илимге жана үйрөнүүгө чакыруу: "Тафсир" сөзү нерсени ачып, түшүндүрүүнү билдирет. Бул — Куранды окуп, үйрөнүп, анын маанисин терең түшүнүүгө чакыруу. Куран — эң сонун баяндоочу, эң ачык түшүндүрмөчү китеп.
• Исламдын илимге болгон мамилеси: Бул аят ислам дини илимге, түшүнүүгө жана далилдүү жооп берүүгө чоң маани берерин көрсөтөт. Ислам — жөн гана ишеним эмес, ал — акылга, илимге жана далилге негизделген дин.
• Курандын кереметтүүлүгү: Курандын ар бир аяты — Аллах тарабынан берилген эң сонун жооп жана эң кооз баяндоо. Куранды окуган адам ар дайым жаңы нерселерди үйрөнөт, анын жүрөгү тынчып, ыйманы бекемдейт.