سوره نمل — آیه 28

معانی کلمات:

• «أَلْقِهْ»: بینداز، برسان، تحویل بده.
• «تَوَلَّ عَنْهُمْ»: از آنان کناره بگیر و دور شو (اما در جایی که بتوانی گفتوگویشان را بشنوی).
• «مَاذَا يَرْجِعُونَ»: چه پاسخی میدهند، چه میگویند و چه تصمیمی میگیرند.

تفسیر آیه:

حضرت سلیمان علیهالسلام پس از آنکه هدهد خبر از سرزمین سبأ و حکومت بلقیس آورد، ابتدا او را آزمایش کرد و فرمود: «خواهیم دید راست گفتهای یا دروغگو هستی.» سپس نامهای نوشت و آن را به هدهد داد و فرمود: «این نامه مرا ببر و به سوی آنان بینداز و تحویل بده.» یعنی نامه را به بلقیس و قومش برسان. آنگاه فرمود: «سپس از آنان کناره بگیر و دور شو، اما نه آنقدر دور که از گفتوگویشان بیخبر بمانی؛ بلکه در جایی پنهان شو که بتوانی ببینی و بشنوی که آنان چه پاسخی میدهند و چه میگویند و چه تصمیمی میگیرند.» این دستور نشاندهنده هوشمندی و تدبیر سلیمان در مدیریت امور است؛ او نمیخواست هدهد در برابر آنان ظاهر شود و پاسخ را مستقیم بشنود، بلکه میخواست با کنارهگیری، آنان را در فضای آزاد قرار دهد تا واکنش واقعیشان را نشان دهند و او بتواند از پشت پرده، اوضاع را زیر نظر بگیرد و تصمیم درست بگیرد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه به ما میآموزد که در ارتباطات و دعوت به حق، باید هوشمندانه و با برنامهریزی عمل کرد؛ نه اینکه صرفاً پیام را برسانیم و برویم، بلکه باید واکنش طرف مقابل را نیز بسنجیم و از آن برای تصمیمگیری بهتر استفاده کنیم.
• کنارهگیری سلیمان از آنان، نشانهای از صبر و بردباری است؛ او عجله نکرد و به آنان فرصت داد تا فکر کنند و پاسخ دهند. این درس بزرگی است برای ما که در دعوت به خیر، شتابزده و خشن نباشیم.
• نامه نوشتن و ارتباط مکتوب برای دعوت به حق، روشی مؤثر و محترمانه است که در این آیه به زیبایی نمایان شده و نشان میدهد اسلام برای ارتباط با دیگران، روشهای مسالمتآمیز و عاقلانه را پیشنهاد میکند.
• این آیه همچنین اهمیت زیرکی و دوراندیشی در رهبری و مدیریت را میرساند؛ یک رهبر باید از جزئیات امور آگاه باشد و با تدبیر، زمینههای هدایت و اصلاح را فراهم کند.