Nəml surəsi — Ayə 34

Sözlərin izahı:

• قَرْيَةً (qəryə): Şəhər, kənd, yaşayış məskəni.
• أَفْسَدُوهَا (əfsədûhə): Onu dağıtdılar, xarab etdilər, pozdu­lar.
• أَعِزَّةَ (əizzə): Ən şərəfli, ən hörmətli, ən güclü şəxslər; “əziz” sözünün cəmi.
• أَذِلَّةً (əzillə): Zəlil, alçaldılmış, hörmətdən salınmış şəxslər; “zəlil” sözünün cəmi.

Ayənin təfsiri:

Səba mələkəsi öz əyanlarına xitab edərək dedi: “Hökmdarlar bir şəhərə zorla, qüvvə ilə daxil olsalar, onu viran edər, dağıdarlar. Çünki onlar orada qətl, talan və qarət törədər, əhalisinin ən şərəfli, ən hörmətli şəxslərini — başçılarını, zadəganlarını — alçaldar, zəlil edərlər. Onların bu vəziyyəti dəyişər, əvvəlki izzət və hörmətləri əllərindən gedər. Hökmdarların adəti həmişə belədir: bir ölkəni fəth etdikdə onun əhalisini qorxu və vahimə içində saxlamaq, özlərinə tabe etmək üçün belə edərlər.”

Allah-təala bu sözləri təsdiqləyərək buyurdu: “Onlar həqiqətən belə edərlər.” Yəni mələkənin dediyi kimi, hökmdarlar bir şəhərə qələbə çaldıqda oranı xarab edər, əzizləri zəlil edərlər.

Bu ayədən öyrənirik ki, Allah-təala hətta bir müşrik mələkənin dilindən də olsa, haqqı, hikməti və dünya işlərindəki təcrübəni bəyan edir. Bu, Quranın hikmət dolu bir kitab olduğunun dəlilidir. Hər bir mömin bu ayəni oxuyarkən düşünməlidir: güc və hakimiyyət kimin əlində olursa olsun, əsl izzət və şərəf yalnız Allaha itaət etməkdədir. Dünya hökmdarlarının zülmü keçicidir, lakin Allahın yanındakı əbədi mükafat heç vaxt yox olmaz. Gəlin biz də qəlbimizi dünya mənsəblərinin keçici izzətinə deyil, Allahın razılığına bağlayanlardan olaq.