نمل سۈرىسى — ئايەت 34

1. ئايتتىكى لۇغەتلىك سۆزلەرنىڭ ئىزاھاتى:

• قَرْيَةً: شەھەر، يۇرت، مەملىكەت.
• أَعِزَّةَ: ئەزىزلەر، ئىززەت-ھۆرمەتلىك كىشىلەر، ئەشرەپلەر.
• أَذِلَّةً: خارلانغانلار، زەليل قىلىنغانلار.
• وَكَذَٰلِكَ يَفْعَلُونَ: ئۇلار مۇشۇنداق قىلىدۇ، يەنى بۇ پادىشاھلارنىڭ ئادەتتىكى قىلمىشى.

1. ئايتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايت مەلىكە بىلقىسنىڭ ئۆز قەۋمىگە قىلغان نەسىھىتىدۇر. ئۇ سۇلەيمان ئەلەيھىسسالام بىلەن ئۇرۇش قىلىشنىڭ ئاقىۋىتىنى ئويلىشىپ، خەلقىگە ئېيتتى: پادىشاھلار بىرەر شەھەرگە كۈچ بىلەن، زوراۋانلىق بىلەن كىرسە، ئۇ شەھەرنى بۇزىدۇ، ئۆي-ماكانلارنى ۋەيران قىلىدۇ، كىشىلەرنى ئۆلتۈرىدۇ ۋە ئەسىر ئالىدۇ. شۇنداقلا ئۇ شەھەردىكى ئىززەت-ھۆرمەتلىك، ئەشرەپ كىشىلەرنى خارلايدۇ، ئۇلارنىڭ ئورنىنى تۆۋەنلىتىدۇ، ئۆزىنىڭ ھۆكۈمرانلىقىنى مۇستەھكەملەش ئۈچۈن ئۇلارنى زەليل قىلىدۇ. بۇ پادىشاھلارنىڭ ئادەتتىكى قىلمىشى بولۇپ، ئۇلار ھەر قاچان غەلىبە قىلغاندا مۇشۇنداق قىلىدۇ، تاكى كىشىلەرنىڭ قەلبىگە قورقۇنچ ۋە ھەيۋە سالغۇچە.

ئاللاھ تائالا بىلقىسنىڭ بۇ سۆزىنى تەستىقلاپ: "ئۇلار مۇشۇنداق قىلىدۇ" دېدى. يەنى پادىشاھلارنىڭ بۇزغۇنچىلىق قىلىشى ۋە ئەزىزلەرنى خارلاشى ئۇلارنىڭ ئادەتتىكى ئەمەلىيىتىدۇر.

بۇ ئايتتىن ئالىم-دانىشمەنلەر ۋە ئەقىللىق كىشىلەر ئۈچۈن مۇھىم ساۋاق بار: ئۇرۇش ۋە توقۇنۇشتىن ساقلىنىش، ئەقىل-پاراسەت بىلەن ئىش قىلىش، مۇسۇلمانلارنىڭ بىرلىكى ۋە ئىززىتىنى قوغداش لازىمدۇر. ئاللاھ تائالا بىزنى ئەقىل-پاراسەت بىلەن ئىش قىلىدىغان، ئىززەت-ھۆرمىتىمىزنى قوغدايدىغان، ۋە ئىسلام ئۈممىتىنىڭ بىرلىكىنى مۇستەھكەملەيدىغان كىشىلەردىن قىلسۇن.